Путин, Трамп ва Си Цзиньпин учрашуви якунлари бўйича тинчлик тўғрисидаги декларация қабул қилинди
Декларациянинг биринчи банди БМТни ислоҳ қилиш масаласига бағишланган. Россия, Хитой ва АҚШ БМТ Хавфсизлик Кенгашининг доимий аъзолари сифатида ташкилот фаолияти самарадорлигини ошириш зарурлигини таъкидлаган.

Хитойнинг Шэньчжэнь шаҳрида Россия президенти Владимир Путин, Хитой Халқ Республикаси раиси Си Цзиньпин ва АҚШ президенти Доналд Трамп ўртасидаги тарихий уч томонлама музокаралар якунланди. Учрашув натижасида халқаро тинчлик ва хавфсизлик, БМТни ислоҳ қилиш, энергетика таъминоти ҳамда ядровий хавфларни камайтириш масалаларини қамраб олган қўшма декларация қабул қилинди.
2026 йил 19 ноябрь куни Осиё-Тинч океани иқтисодий ҳамкорлик форуми саммити доирасида бўлиб ўтган музокараларда уч давлат раҳбарлари халқаро вазиятнинг долзарб масалалари юзасидан атрофлича фикр алмашди.
Россия ва АҚШ президентлари мазкур тарихий уч томонлама саммитни ташкил этгани ва ўтказгани учун Хитой томонига миннатдорлик билдирди. Томонлар стратегик барқарорликни мустаҳкамлаш ва халқаро хавфсизликни таъминлашга содиқ эканликларини тасдиқлади.
Музокаралар якунлангач, Путин, Трамп ва Си Цзиньпин оммавий ахборот воситалари учун алоҳида баёнот бермади. Учрашувнинг асосий натижалари эса тўрт банддан иборат тинчлик тўғрисидаги қўшма декларацияда акс этди.
Декларациянинг биринчи банди БМТни ислоҳ қилиш масаласига бағишланган. Россия, Хитой ва АҚШ БМТ Хавфсизлик Кенгашининг доимий аъзолари сифатида ташкилот фаолияти самарадорлигини ошириш зарурлигини таъкидлаган. Хусусан, БМТ глобал таҳдид ва муаммоларга янада тезкор ва самарали жавоб қайтариши, халқаро тинчлик ва хавфсизликни таъминлашга қаратилган асосий вазифаларини тўлақонли бажариши учун ислоҳотларни илгари суришга содиқлик билдирилган.
Ҳужжатнинг иккинчи бандида глобал энергетика хавфсизлигини таъминлаш устувор йўналишлардан бири сифатида белгиланган. Уч мамлакат барча давлатлар манфаатларини кўзлаб, нефтни қайта ишлаш маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва етказиб бериш ҳажмини оширишни режалаштираётганини маълум қилган. Шунингдек, энергия ресурсларининг халқаро бозорларга барқарор ва узлуксиз етказиб берилишини таъминлаш муҳимлиги алоҳида қайд этилган.
Декларациянинг учинчи банди давлатлар суверенитети, мансабдор шахслар иммунитети ва халқаро суд органлари ваколатларига тааллуқли. Уч давлат раҳбарлари давлатларнинг розилиги тамойилига амал қилиш ҳамда мансабдор шахсларнинг иммунитетларини ҳурмат қилиш фундаментал аҳамиятга эга эканини таъкидлаган. Шу билан бирга, Халқаро жиноят суди ва бошқа шунга ўхшаш тузилмалар ўз ваколатларини суиистеъмол қилмаслиги лозимлиги бўйича умумий позиция билдирилган.
Тўртинчи бандда эса ядровий урушнинг олдини олиш ва ядровий қурол тарқалишига қарши курашиш масалалари ўз аксини топган. Россия, Хитой ва АҚШ раҳбарлари ядровий урушда ғолиблар бўлиши мумкин эмаслигини ҳамда бундай уруш ҳеч қачон бошланмаслиги кераклигини яна бир бор тасдиқлаган.
Томонлар ядровий хавфларни камайтириш, ядровий қурол тарқалишининг олдини олиш ва стратегик барқарорликни сақлаш бўйича мулоқотни давом эттиришга келишган.
Эътиборлиси, декларацияда Украинадаги уруш ёки бошқа минтақавий можароларни ҳал этиш бўйича алоҳида шартлар белгиланмаган. Шунингдек, ҳужжатда назарда тутилган ислоҳотлар ва ташаббусларни амалга оширишнинг аниқ муддатлари ҳам кўрсатилмаган.
Шу тариқа, Шэньчжэндаги уч томонлама саммитнинг асосий натижаси - йирик давлатларнинг халқаро хавфсизлик, энергетика барқарорлиги ва ядровий таҳдидларни камайтириш борасида умумий ёндашувларини белгилаб олгани бўлди. Музокаралардан сўнг Доналд Трамп Хитойга ташрифини якунлаб, мамлакатни тарк этди.





