Германия суди Алишер Усмоновнинг Европа Кенгашига даъвоси тўхтатилишини ноқонуний деб топди

​Германия Федерал Олий суди (BGH) Гамбург минтақавий суди раисининг россиялик бизнесмен Алишер Усмоновнинг Европа Иттифоқи Кенгашига қарши даъвосида ҳужжатларни топширишни тўхтатиш жараёнини ноқонуний деб топди, деб хабар берди Die Welt.

Усмоновнинг матбуот хизмати бу маълумотни "Ведомости" нашрига тасдиқлади.

​Даъво аризаси 2023 йил декабрь ойида берилган. Ишни кўриб чиқаётган судья ҳужжатларни Бельгиядаги судланувчига юборишни буюрди. Бироқ, Гамбург минтақавий суди раиси Федерал Адлия идораси билан маслаҳатлашгандан сўнг, уларни ўтказишни ташкил қилишдан бош тортди, бу Германия Ташқи ишлар вазирлигининг эътирозларини келтириб чиқарди.

​2026 йил 21 октябрда BGH ушбу рад этишни, шунингдек, илгари уни қўллаб-қувватлаган Ганза Олий минтақавий судининг қарорини бекор қилди ва минтақавий суд раисининг топширишни олдини олиш ваколати йўқлигини аниқлади.

Қарорда рад этиш "ноқонуний ва ариза берувчининг ҳуқуқларини бузади" ва Федерал Адлия идорасининг Германия Ташқи ишлар вазирлиги билан мувофиқлаштирилган тавсияси мажбурий эмаслиги айтилган.

​Усмонов "ёлғон ва туҳмат" деб ҳисоблаган баёнотларни тарқатган Европа Иттифоқи Кенгашига қарши суд буйруғини талаб қилмоқда. Бу шахсий санкцияларни қўллаб-қувватлаш учун Европа Иттифоқининг расмий журналида чоп этилган маълумотларга, хусусан, бизнесменнинг Россия президенти Владимир Путин билан алоқалари ҳақидаги Forbes мақоласига тааллуқлидир. 2024 йил январь ойида Гамбург вилоят суди журналга тегишли баёнотларни тарқатишни тақиқлади.

​Die Welt таъкидлаганидек, кейинчалик Усмонов бу айбловларга Германия судида эътироз билдирди. Суд жараёнида Forbes бизнесменнинг Россия президентининг вакили сифатидаги фаолиятининг аниқ мисолларини келтирмади ва мақолада келтирилган мутахассиснинг шахсини ошкор қилмади. Журнал вакиллари баҳсли сўзлар фикр ифодаси эканлигини даъво қилишди. 2024 йил январь ойида Гамбург вилоят суди Forbes'га тегишли маълумотларни тарқатишни тақиқлади.

​Ушбу қарорга қарамай, Европа Иттифоқи Кенгаши Усмоновнинг Путин номидан қилган фаолияти ҳақидаги даъвони санкцияларни асослашдан чиқариб ташламади. Тадбиркор ушбу маълумотларнинг кейинги тарқалиши унинг шахсий номулкий ҳуқуқларини бузган деб ҳисоблади ва Европа Иттифоқи Кенгашига судга даъво аризаси билан мурожаат қилди.

​2025 йил ноябрь ойида Die Welt ички ҳужжатларга таяниб, Германия ҳукумати ишни Европа Иттифоқи Кенгашига юборишга қарши чиққанини, шу жумладан ташқи сиёсат сабабларини ҳам таъкидлаганини хабар қилди: Германия Ташқи ишлар вазирлиги миллий судларнинг қарорлари Европа Иттифоқининг санкциялар сиёсатига таъсир қилиши мумкинлигидан қўрқди.

​Die Welt янги нашрида немис расмийлари ўртасидаги ёзишмаларга ишора қилади. Германия Ташқи ишлар вазирлиги чекловларнинг миллийдан юқори хусусияти ва Германиянинг ташқи сиёсат манфаатларини айтиб, миллий судлар томонидан санкциялар қарорларини кўриб чиқишга қарши чиқди.

Агентлик шунингдек, санкция қўлланилган шахслар Европа Иттифоқи судларида зарар учун компенсация талаб қилишлари мумкинлигини таъкидлади.

​Усмоновнинг адвокати Йоахим Штайндхёфель BGH қарори бизнесменнинг суд ҳимоясига бўлган ҳуқуқини тасдиқлаганини айтди.

"Адолатга эришиш асосий ҳуқуқдир. У ҳозирги ташқи сиёсатга бўйсунмайди. Аввалги ҳукумат даврида Германия Ташқи ишлар вазирлиги менинг мижозимнинг Германия судида Европа Иттифоқи Кенгашига қарши даъво қўзғашига йўл қўймасликни хоҳлаган эди", деб таъкидлади адвокат.

Унинг қўшимча қилишича, Минтақавий суд раиси мустақил судьянинг буйруғига қарамай, қонун унга бундай ваколат бермаган бўлса ҳам, ҳужжатларни топширишни самарали равишда тўсиб қўйган.

"Суд раиси Ташқи ишлар вазирлигининг кўрсатмаларига бўйсунмайди. Суд ва ижро этувчи ҳокимиятни чалкаштириб юборган ҳар бир киши суд ҳокимиятининг мустақиллигига путур етказади", деб қўшимча қилди Штайндхёфель.

​BGH қарори фақат суд ҳужжатларини топшириш тартибига тегишли; Усмоновнинг Европа Иттифоқи Кенгашига қарши даъволари ҳали моҳиятан кўриб чиқилмаган. Шу билан бирга, қарор Германия судида суд жараёнини давом эттиришга тўсқинлик қилади. Die Welt нашри ушбу иш Европа санкцияларини оқлаш учун ишлатиладиган маълумотларнинг тарқалишига қарши чиққан бошқа томонлар учун ҳам аҳамиятли бўлиши мумкинлигини таъкидлайди. 2025 йил август ойида Euronews ушбу суд жараёни шахсий санкцияларни оқлаш билан боғлиқ Европа Иттифоқи Кенгашига қарши биринчи туҳмат иши бўлиши мумкинлигини хабар қилди.

​2026 йил январь ойида Гамбург вилоят суди Усмоновнинг Германиянинг Frankfurter Allgemeine Zeitung газетасига қарши даъвосини қўллаб-қувватлади ва бизнесменнинг Россия ҳукумати билан алоқалари ва унинг "Коммерсантъ" таҳририят сиёсатига таъсири ҳақидаги баёнотларни тарқатишни тақиқлади.