Хитой сўнгги императорининг соати аукционда рекорд қийматда сотилди
The Patek Philippe соатсозлик компаниясининг Ref 96 Quantieme Lune русумидаги соати бир пайтлар Хитойнинг Цинь сулоласининг охирги императори Айсиньгёро Пу Ига тегишли бўлган.

Бир вақтлар Хитойнинг Цин сулоласининг сўнгги императорига тегишли бўлган соат ким ошди савдосида рекорд қиймат - 49 миллион Ҳонгконг долларига (6,2 миллион АҚШ доллари) сотилди. Пу Ининг ҳаёти ва сиёсий фаолияти 1987 йилда “Оскар” мукофотига сазовор бўлган “Сўнгги император” фильмига асос бўлган.
Лондонда жойлашган Philips аукцион уйига кўра, Ҳонконгда яшовчи осиёлик бир коллекционер телефон орқали савдо қилиб, ноёб The Patek Philippe Ref 96 Quantieme Lune соатини сотиб олди. Соатда тож шаклидаги дарчада ой фазалари акс этиб туради.
Бу соат жуда оз миқдорда чиқарилган The Patek Philippe Ref 96 Quantieme Lune соатларидан бири бўлиб, Пу И уни Совет Иттифоқи томонидан қамоққа ташланганида рус таржимонига совға қилган. Шу пайтгача яхши сақланган соат савдо олдидан 3 миллион долларлик маррани осонгина ортда қолдирди.
Харидорнинг премиум тўловини ҳисобга олганда, унинг 40 миллион Ҳонконг долларини (5,1 миллион АҚШ доллар) ташкил этди.
Харидорнинг премиум тўлови билан умумий нарх тахминан 6,2 миллион долларни ташкил этди.
Phillips Asia аукцион уйининг соатлар бўлими раҳбари Томас Перацци Reuters ахборот агентлигига бу бир вақтлар императорга тегишли бўлган қўл соатлари учун "энг юқори натижа" эканини айтди.
Императорларга тегишли бўлган ва аукционда сотилган бошқа соатлар орасида сўнгги Эфиопия императори Хайле Селассиега тегишли бўлган, 2017 йилда 2,9 миллион долларга сотилган Patek Philippe соати ҳам бор.
Вьетнамнинг охирги императори Бао Дайга тегишли Rolex соати 2017 йилда бўлиб ўтган ким ошди савдосида 5 миллион долларга сотилган эди.
1906 йилда туғилган Пу И Хитойнинг Цинь сулоласининг сўнгги императори бўлиб, у икки ёшида ҳукмронлигини бошлаган ва 1912 йилда тахтдан воз кечишга мажбур бўлган. Тахтдан воз кечганидан сўнг 20 йилдан кўпроқ вақт ўтгач, у Япония томонидан босиб олинган Манчжуриянинг қўғирчоқ раҳбари этиб тайинланди. 1945 йилда Япония Иккинчи Жаҳон урушида мағлубиятга учрагач, Пу И Хитойнинг Шеньян аэропортида Совет Қизил Aрмияси томонидан қўлга олинган. У ҳарбий асир сифатида ҳибсда ушланган ва Россиянинг Хабаровск шаҳридаги қамоқхона лагерида беш йил қамалган.
Пу И деярли 10 йил қамоқда “ўтириб”, озодликка чиққач, Хитойга қайтиб келганида, у бир қанча оддий ишларда хизмат қилган. Жумладан, Пекиндаги ҳозирги Хитойнинг Миллий ботаника боғида боғбон бўлиб ишлаган. Пу И 1967 йилда 61 ёшида вафот этган.
Буюк Британия Аукцион уйи Пу И бу соатни ўзи билан лагерга олиб келганини тасдиқловчи ҳужжатлар борлигини айтди. Phillips бу соат тарихини тадқиқ қилиш ва унинг келиб чиқишини текшириш учун соат мутахассислари, тарихчилар, журналистлар ва олимлар билан уч йил ҳамкорликда ишлаган. 2001 йилда Пу Ининг таржимони Георгий Пермяковдан интервью олган журналист Расселл Воркингнинг айтишича, Пу И соатни Пермяковга Совет Иттифоқидаги сўнгги кунида, Хитойга экстрадиция қилинишидан бироз олдин берган. Кекса таржимон бу соатни тортмасидан олиб берганида унинг асил қийматини билмас эди, деди аукцион уйининг тадқиқот гуруҳи вакили Воркинг.
Пераци Reuters агентлигига бу соат ўша пайтда ишлаб чиқарилган энг яхши Patek эканини айтди. Пу Ининг жияни Aисин-Гиоро Ююаннинг хотираларига кўра, соат тахтдан ағдарилган императорнинг "шахсий буюми" бўлиб, қамоқхонадан чиққанида уни рус таржимони Пермяковга сақлаш учун топширган. Пермяковнинг оиласи эса Пу Ининг буюмларини бир неча йил олдин европалик номаълум коллекциячига сотган.