Россияда кадрлар танқислиги сабаб айрим меҳнат мигрантлари мажбурий имтиҳонлардан озод қилиниши мумкин
Россия ИИВ айрим тоифадаги хорижий фуқароларни ишлаш учун рухсатнома олишда рус тили, Россия тарихи ва мамлакат қонунчилиги асосларини билиш бўйича мажбурий имтиҳонлардан озод этишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини тайёрлади. Енгиллик қайси давлат фуқароси эканидан қатъи назар, жадал ривожланиш ҳудудларида фаолият юритаётган резидент корхоналарда ишлайдиган хорижликларга татбиқ этилиши режалаштирилмоқда. Ташаббуснинг асосий мақсади — ишчи кучи етишмаётган ҳудудлардаги корхоналарга хориждан ходимлар жалб қилишни осонлаштириш.
Тегишли қонун лойиҳаси 2026 йил 12 октябрда Россиянинг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари расмий порталида эълон қилинди. Унга кўра, «Россия Федерациясида хорижий фуқароларнинг ҳуқуқий мақоми тўғрисида»ги 115-ФЗ-сонли Федерал қонунга ўзгартиришлар киритиш таклиф этилмоқда.
Лойиҳага илова қилинган тушунтириш хатида таъкидланишича, мазкур ташаббус инвестициялар учун қулай шарт-шароит яратиш ҳамда жадал ривожланиш ҳудудларининг ижтимоий-иқтисодий тараққиётини тезлаштиришга қаратилган. Ҳужжат Россия бош вазири ўринбосари, президентнинг Узоқ Шарқ федерал округидаги ваколатли вакили Юрий Трутнев раҳбарлигида 2026 йил 29 апрелда ўтказилган йиғилиш баённомаси ижроси доирасида ишлаб чиқилган.
Яъни қонунчиликда белгиланган шартларга жавоб берган тақдирда, енгиллик нафақат қўшни давлатлардан келган меҳнат мигрантларига, балки бошқа мамлакатлар фуқароларига ҳам татбиқ этилиши мумкин.
Бироқ бу ерда муҳим чеклов мавжуд: имтиёз иш берувчининг мақоми ҳамда хорижий фуқарога расмийлаштириладиган ҳужжат турига боғлиқ. Шу сабабли мазкур қонун лойиҳаси Россиядаги барча меҳнат мигрантларини мажбурий имтиҳонлардан озод қилишни назарда тутмайди. Хусусан, ташаббус ишлаш учун рухсатнома оладиган муайян тоифадаги хорижий фуқароларга тааллуқли. У патент асосида меҳнат қилаётган барча мигрантларни қамраб олмайди. Патент расмийлаштирадиган хорижликлар учун рус тили, Россия тарихи ва қонунчилик асосларини билишни тасдиқлаш талаби сақланиб қолади. Фақат қонунчиликда алоҳида имтиёз белгиланган тоифалар бундан мустасно.
Ташаббуснинг асосий сабаби Россиянинг айрим ҳудудлари ва иқтисодиёт тармоқларида ишчи кучи етишмаётганидир. Айниқса, аҳоли сийрак жойлашган ва йирик шаҳарлардан узоқдаги ҳудудларда инвестиция лойиҳаларини амалга ошираётган корхоналар учун кадрлар масаласи долзарблигича қолмоқда. Бундай корхоналар қурилиш, саноат ишлаб чиқариши, фойдали қазилмаларни қазиб олиш, транспорт ва муҳандислик инфратузилмасини ривожлантириш каби йўналишларда фаолият олиб боради.
Маълумот учун, «жадал ривожланиш ҳудудлари» — тадбиркорлик фаолияти учун алоҳида ҳуқуқий ва иқтисодий режим жорий қилинган махсус ҳудудлардир. Уларнинг резидентлари учун солиқ имтиёзлари, маъмурий енгилликлар ва инвестицияларни рағбатлантиришга қаратилган бошқа қулайликлар назарда тутилган. Бу орқали янги иш ўринлари яратиш ва ҳудудлар иқтисодиётини ривожлантириш мақсад қилинган.
Россия ишбилармонлик нашрлари Иқтисодий ривожланиш вазирлиги маълумотларига таяниб хабар беришича, мамлакатда 90 дан ортиқ шундай ҳудуд ташкил этилган. Улар орасида иқтисодиёти битта йирик корхонага боғлиқ шаҳарлар, маъмурий жиҳатдан ёпиқ ҳудудлар, Узоқ Шарқ ва Арктика минтақалари ҳам бор. Ушбу ҳудудлар резидентлари амалга ошираётган лойиҳалар доирасида 140 мингдан ортиқ иш ўрни яратилган. Шунга қарамай, малакали ва оддий ишчи кучига бўлган эҳтиёж юқорилигича қолмоқда.
Мажбурий тил имтиҳонлари хорижий фуқароларнинг қўшимча харажатларини ошириши, ҳужжатларни расмийлаштириш жараёнини мураккаблаштириши мумкин. Россия ИИВ таклиф этаётган енгиллик айрим тоифадаги хорижликларни ишга жойлаштириш жараёнини тезлаштириш ва корхоналарнинг кадрлар билан таъминланишини енгиллаштиришга қаратилган.
