Европа Иттифоқи Алишер Усмоновга қарши санкцияларни бекор қилди

Европа Иттифоқи мамлакатларининг доимий вакиллари икки россиялик миллиардер - USM Holdings асосчиси Алишер Усмонов ва Alfa Group асосчиларидан бири Михаил Фридманни санкциялар рўйхатидан чиқаришга келишиб олдилар. Бу ҳақда Reuters ва Euronews хабар берди.

​Бу Россияга қарши санкциялар рўйхатига тегишли бўлиб, унга Европа Иттифоқи тахминан 3000 нафар жисмоний ва юридик шахсни киритган. Илгари у ҳар ольти ойда Европа Иттифоқига аъзо барча 27 давлатнинг розилиги билан узайтириларди. Энди эса Европа Иттифоқи вакиллари ушбу дастурни бир вақтнинг ўзида уч йилга узайтиришга келишиб олдилар.

Чекловларнинг бу узайтирилган муддати келишувнинг шарти эди: уч йилга узайтириш эвазига бизнесменларга қарши санкцияларни бекор қилиш.

​Санкциялар рўйхати 15 сентябрь кечаси тугаши керак эди. Бир кун олдин, 14 сентябрда Европа Иттифоқи вакиллари уни атиги бир ҳафтага узайтиришга келишиб олдилар. Ўша пайтда хабар қилинганидек, Европа Иттифоқи аъзолари ўртасидаги келишмовчиликлар Усмоновга қўйилган чекловлар туфайли юзага келган. Аввал Словакия, кейин Франция унга қарши санкцияларни бекор қилишни талаб қилди. Блокнинг қолган 25 аъзоси бунга қарши чиқди. Кейин Люксембург ҳам Фридманга қарши санкцияларни бекор қилишни сўради.

​Франция ўз илтимоси учун миллий хавфсизлик муаммоларини келтирди. EUobserver ва Financial Times нашрларининг хабар беришича, Париж Озарбайжон билан маҳбусларни озод қилиш тўғрисидаги келишув доирасида Усмонов номидан воситачилик қилган. Хусусан, бу француз бизнесмени Мартин Райаннинг ватанига қайтарилишини ўз ичига олиши мумкин. Март ойида Боку суди уни Тоғли Қорабоғ можароси пайтида армия ҳақида маълумот тўплашда айбланиб, 10 йилга озодликдан маҳрум қилди. Озарбайжондан ташқари, Туркия ва Ўзбекистон (Усманов бу ерда туғилган) илгари Усмановнинг санкциялар рўйхатидан чиқарилиши учун таъсир қилгани айтилган.

​Люксембургнинг Фридманни ҳимоя қилиши унинг мамлакат расмийларига қарши 16 миллиард долларлик даъвоси билан боғлиқ. У бу даъвони 2024 йилда активларининг музлатилишига жавобан берган эди. Кейинчалик у Нидерландия ва Буюк Британияга қарши шунга ўхшаш даъволарни қўзғатди.

​22 сентябрь ҳолатига кўра, Латвия россиялик бизнесменларга қарши санкцияларни бекор қилишга қарши бўлган ягона Европа Иттифоқи аъзоси давлат бўлиб қолди.

"Вазият қийин. Санкцияларни 36 ойга узайтириш тўғри қадам бўларди. Бироқ, бунинг нархи шунчаки санкциялар рўйхатидан икки шахсни олиб ташлаш бўлмаслиги керак", деди Латвия Бош вазири Андрис Кулбергс.

​Охир-оқибат, Euronews хабар беришича, Латвия ветосини бекор қилди ва "конструктив бетарафликни танлади". Бу келишувга эришиш имконини берди. Европа Иттифоқи вакиллари келишилган қарорни ёзма равишда тасдиқлаши билан у кучга киради. Шу билан бирга, Рига Фридман ва Усмановга қарши миллий даражада санкциялар жорий қилди. Латвиядан ташқари, Эстония ҳам шундай қилди.

​Европа Иттифоқи Кенгаши 22 сентябрь куни кечқурун Россияга қарши санкцияларни 2029 йил 22 сентябргача узайтирганини эълон қилди.

"Санкцияларни кўриб чиқиш доирасида Кенгаш шунингдек, рўйхатларга учта шахс ва битта ташкилотни киритишни узайтирмасликка қарор қилди", дейилади баёнотда.

Россиялик фаол Гера Угрюмова таъкидлаганидек, Европа Иттифоқи Кенгаши веб-сайтининг индивидуал санкциялар бўлимида "бизнесменлар, олигархлар ва тарғиботчилар"га қарши кўрилган чораларни кўрсатиш учун Усмановнинг фотосурати ишлатилган.

​Европа Иттифоқи 2022 йилда, Россиянинг Украина билан йирик уруши бошланганидан кўп ўтмай, Усманов ва Фридманга қарши санкциялар жорий қилди. Европа Иттифоқи расмийлари иккала миллиардерни ҳам Владимир Путиннинг яқин доираси аъзолари деб ҳисоблашди. Санкциялар туфайли Фридман LetterOne инвестиция гуруҳи директорлар кенгашидан истеъфога чиқди ва Альфа-Банк ва Альфа-Страхование компанияларидаги улушини сотди.