Сбербанк раиси собиқ ўринбосари Ўзбекистонга қарши 100 млн долларлик инвестиция даъвоси билан чиқди

Россия "Сбербанк"и раисининг собиқ биринчи ўринбосари Максим Полетаев ва унинг финтеч компанияси Solfy Rus Ўзбекистонга қарши 100 миллион долларлик инвестиция даъвосини қўзғатдилар.

Низо компания Ўзбекистон Миллий банки (NBU) билан ҳамкорликда ишга туширган фоизсиз тўлов карталарини чиқариш лойиҳаси устидан келиб чиқди.

​Global Arbitration Review маълумотларига кўра, даъво Халқаро инвестиция низоларини ҳал қилиш марказига (ICSID) топширилган. Даъволар 2013 йилги Россия-Ўзбекистон инвестицияларини ҳимоя қилиш шартномасига асосланган.

​Ушбу ҳужжат инвесторларни экспроприациядан ҳимоя қилишни таъминлайди ва низоларни халқаро арбитражга юбориш имконини беради. Агар Вашингтон конвенцияси шартнома томонларидан бирига нисбатан қўлланилмаса, инвестор ICSIDнинг қўшимча механизмидан фойдаланиши мумкин. Россия конвенцияни имзолаган, аммо уни ратификация қилмаган.

​Solfy Ўзбекистон бозорига 2020 йилда кирди. 2021 йилда финтеч компанияси Миллий банк (NBU) билан фоизсиз тўлов карталарини чиқариш бўйича келишувга эришди. Банк молиялаштиришни таъминлади, Solfy эса технология, маркетинг ва савдо ҳамкорларини боғлаш учун масъул эди. Карталар 2022 йилда чиқарила бошланди.

​Кейинчалик томонлар ўртасида низо келиб чиқди. Полетаевни ҳимоя қилган Роберт Амстердамнинг сўзларига кўра, давлатга алоқадор шахслар бизнеснинг 70 фоизини уларга компенсациясиз ўтказишни талаб қилишган. Бу рад этилгандан сўнг, компанияга қарши суд, солиқ ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш чоралари кўрилган.

​Жорий йилнинг март ойида Solfy маҳаллий филиали раҳбари Ўктам Хасанов Ўзбекистонда ҳибсга олинган. У тахминан 17 миллиард сўм ёки тахминан 1,5 миллион долларни ўзлаштириш ёки нотўғри ишлатишда айбланмоқда. Инвесторлар вакиллари Хасановни "тижорат гарови" деб аташади ва унинг ҳибсга олинишини низоларни ҳал қилиш бўйича музокаралар билан боғлашади.

​Июнь ойида Хасановнинг адвокатлари БМТнинг Ўзбошимчалик билан ҳибсга олиш бўйича ишчи гуруҳига мурожаат қилишди. Полетаевнинг вакиллари энди арбитраж судидан Хасановни озод қилиш учун вақтинчалик чоралар кўришни сўраш ниятида. Миллий банк босим ҳақидаги айбловларни рад этади.

​Аввалроқ Ўзбекистон судлари банк ва Solfy ўртасидаги иккита низони кўриб чиққан эди. Spot маълумотларига кўра, судлар Solfyга Миллий банкка 21,32 миллиард сўм (1,1 миллиард АҚШ доллари) миқдорида ундирув берган. Ушбу сумманинг 19 миллиард сўмидан ортиғи асосий қарзни ташкил этган. Судлар компания шартномада кўрсатилган ҳақни тўламаганлигини аниқлади. Низоларнинг бирида Solfy асосий қарзни тан олди, аммо жаримани камайтиришни сўради.

​Миллий банк ушбу қарорларни Англияда ижро этишни сўрамоқчи. Унинг британиялик адвокатлари даъволарни 1,32 миллион фунт стерлингга баҳоламоқда.