Садир Жапаров қозоқ мухолифатчиси ундан Қозоғистонда тўнтариш уюштириш ҳақида ёрдам сўраганини айтди
Қочқиндаги арбоб Мухтор Аблязов хориждан Қозоғистонда ҳокимият алмашинувини уюштириш учун Бишкекка боришга рухсат сўраган. Бироқ Жапаров уни кескин равишда рад этган.
2020 йилда қочқиндаги қозоқ мухолифати арбоби Мухтор Аблязов Қозоғистонда инқилоб уюштириш учун Бишкекка боришга рухсат сўраган. Бу ҳақда Қирғизистон президенти Садир Жапаров маълум қилди.
Давлат раҳбарининг сўзларига кўра, у мухолифат арбобининг илтимосини рад этган.
Қирғизистон президенти Садир Жапаров 2020 йил октябрь ойида қозоқ мухолифати арбоби Мухтор Аблязов ундан Қозоғистонда тўнтариш уюштиришда ёрдам сўраганини айтди. Садир Жапаров Super.kg порталига берган интервьюсида айтиб берганидек, суҳбат телефон орқали бўлиб ўтган.
Президентнинг сўзларига кўра, Мухтор Аблязов у ердан Қозоғистонда ҳокимият алмашинувини уюштириш учун Бишкекка боришга рухсат сўраган.
"Биринчидан, мен қўшни давлатлар сиёсатига аралашмайман. Иккинчидан, сиз туфайли Қозоғистон билан муносабатларни бузмайман. Келмасангиз яхши бўлади; шунчаки ўз ишингиз билан шуғулланинг дедим", деди Садир Жапаров BTA Bankнинг собиқ раҳбарига берган жавобини келтирар экан. Унинг сўзларига кўра, суҳбат икки дақиқадан ошмаган.
Мухтор Аблязов 2009 йилда у бошқарган BTA Bank миллийлаштирилиб, банкрот деб эълон қилинганидан кейин Қозоғистонни тарк этган. Қозоғистонда у BTA Bankдан тахминан 7 миллиард долларни ўзлаштиргани учун сиртдан 20 йилга озодликдан маҳрум қилинди. 2018 йилда у банкир Ержан Татишевнинг ўлдирилишини ташкил қилгани учун сиртдан умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинди.
Қозоғистон, Россия ва Украина бир вақтнинг ўзида Мухтор Аблязовнинг экстрадициясини сўрамоқда. Россияда бизнесмен BTA Bankдан қарийб 60 миллиард рублни ўзлаштиргани учун сиртдан 15 йилга озодликдан маҳрум қилинди.
2014 йилда Франция суди Мухтор Аблязовни Россияга экстрадиция қилишни буюрди, аммо қарор 2026 йилда Москванинг банкирни экстрадиция қилишни сўрашдаги сиёсий сабабларини айтиб бекор қилинди. Ўшандан бери бизнесмен Францияда қолган деб тахмин қилинади. 2023 йилда Франция расмийлари унга мамлакатни тарк этишни буюрдилар.
Қирғизистон президенти шунингдек, Мухтор Аблязовнинг гўёки банкирдан пул сўраганлиги ҳақидаги даъволарини ёлғон деб рад этди. Садир Жапаров ўша пайтда аллақачон ҳокимият тепасига келганини ва молиявий ёрдамга муҳтож эмаслигини таъкидлади.
Садир Жапаров 2021 йилдан бери мамлакатни бошқариб келмоқда. У муддатидан олдин сайловларда ғалаба қозониб, 79,2% овоз олди. 2026 йил август ойида Садир Жапаров иккинчи президентлик муддатига номзодини қўйиш ниятини эълон қилди. Қирғизистондаги кейинги президентлик сайловлари 2027 йил 27 январга белгиланган.
