Ўзбекистон умумий ташқи қарзи 82 млрд доллардан ошди
2026 йил 1 январ ҳолатига кўра, давлат ташқи қарзи 40,5 миллиард долларни ташкил этди. Бироқ, унинг ЯИМГА нисбати 27,5 фоизгача пасайди.
Ўзбекистоннинг умумий ташқи қарзи 2025 йил охирига келиб 18,1 миллиард долларга ошиб, 82,2 миллиард долларга етди.
Бу ҳақда Марказий банкнинг мамлакат тўлов баланси, халқаро инвестиция позицияси ва ташқи қарз бўйича шарҳида айтилган.
2026 йил 1 январ ҳолатига кўра, давлат ташқи қарзи 40,5 миллиард долларни ташкил этди. Бироқ, унинг ЯИМГА нисбати 27,5 фоизгача пасайди. Марказий банкнинг таъкидлашича, давлат қарзларининг катта қисми узоқ муддатли ва имтиёзли шартлар асосида жалб қилинган.
Корпоратив ташқи қарз 41,7 миллиард долларга ёки ЯИМнинг 28,4% га етди. Шундай қилиб, корпоратив мажбуриятлар биринчи марта давлат ташқи қарзидан ошиб кетди. Узоқ муддатли қарзлар ҳам корпоратив ташқи қарзнинг 90% дан ортиғини ташкил қилади.
Корпоратив қарзнинг 6,5 миллиард доллари хорижий инвесторлардан, яна 7,3 миллиард доллари эса халқаро облигациялар чиқариш орқали жалб қилинган. Қолган қисми корхоналар ва банклар томонидан инвестиция лойиҳалари ва бизнесни ривожлантириш учун жалб қилинган.
Халқаро валюта жамғармаси ва халқаро рейтинг агентликларининг ҳисоб-китобларига кўра, Ўзбекистоннинг ташқи қарз юки ўртача даражада қолмоқда. Марказий банк шунингдек, давлат корпоратив қарзлар учун бевосита жавобгар эмаслигини таъкидлайди: уни тўлаш учун жавобгарлик корхоналар ва банкларнинг ўзларига юклатилган.
Шу билан бирга, ташқи қарзнинг йил давомида умумий ўсиши сезиларли бўлди: бу кўрсаткич тахминан 28% га ошди. Корпоратив сектор бу ўсишга энг катта ҳисса қўшди, унинг ташқи қарзи 2025 йилга келиб 11,5 миллиард долларга ошди. Давлат ташқи қарзи 6,6 миллиард долларга ошди.
Агар қарз маблағлари иқтисодий ривожланишга йўналтирилса ва қарз юки бошқарилса, ташқи қарзнинг ўсиши жиддий хавф туғдирмайди, деб ишонилади. Ўзбекистон расмийлари ва халқаро институтлар ташқи қарзнинг ҳозирги даражасини ўртача деб таърифлайдилар ва аксарият қарзларнинг узоқ муддатли хусусиятига ишора қилмоқдалар.
Бироқ, умумий қарзнинг кескин ўсиши қарз маблағларидан фойдаланиш самарадорлиги ҳақида саволлар туғдиради.
