Каримовнинг ўлими, инсоният тарихидаги энг даҳшатли уруш якуни

Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримов хотираси куни.

Иккинчи жаҳон уруши тугаган кун. Иккинчи Жаҳон уруши (1939 йил 1 сентябр - 1945 йил 2 сентябр) – инсоният тарихидаги энг йирик қуролли тўқнашувга айланган иккита жаҳон ҳарбий-сиёсий коалициясининг уруши. Бу урушда ўша даврда мавжуд бўлган 74 та давлатдан 62 таси (дунё аҳолисининг 80%) қатнашган. Жанглар Евросиё ва Африка ҳудудида ва барча океанлар сувларида бўлиб ўтди. Бу ядро қуролидан фойдаланилган ягона можаро. Уруш натижасида 70 миллиондан ортиқ одам ҳалок бўлди, уларнинг аксарияти тинч аҳоли эди. Уруш натижасида ҳудудий ўзгаришлар ва репарациялар билан бир қаторда жаҳон тарихида биринчи марта тажовузкор ва уруш бошланишининг айбдорлари деб тан олинган давлатларнинг собиқ раҳбариятини қоралаш учун халқаро трибунал тузилди. келажакда мажбурий кучга эга бўлган халқаро ҳуқуқнинг янги яратилган моддалари. Урушни бошлашда тан олинган асосий айбдорлар осилган, қолганлари турли муддатларга қамоқ жазосига ҳукм қилинган. Европада (иложи бўлса, бутун дунёда) мустаҳкам тинчликни таъминлаш учун янги ташкилот – Бирлашган Миллатлар Ташкилоти (БМТ) тузилди, Миллатлар Лигасининг ўзини оқламаган фаолияти тўхтатилди.

Воқеалар.

1789 йил — АҚШ Ғазначилик департаменти ташкил топди.

1920 йил – Бухорога бостириб келган қизил қўшинлар эрталаб амир пойтахти ҳимоячиларининг сўнгги таянчи – Арк қўрғонини эгаллади. Шунда ёғочли қурилишларнинг ҳаммасини йўқ қилган катта ёнғин бошланиб, ертўлада сақланаётган милтиқ дори – порох портлаб кетишига сал қолди. Бухорода амирлик тузуми ағдариб ташланди. Қадимий Бухоро ўт ва харобалар ичида қолди. Бухороликлар бу кунларни “кичик қиёмат” деб аташган.

1945 йил – Ветнам Демократик Республикаси эълон қилинди.

1949 йил – Югославия СССР билан денгиз ва ҳаво шартномаларини бузди.

1958 йил – Хитой телевидениеси биринчи марта эфирга чиқди.

1969 йил – "Интернетнинг туғилган кунларидан" биридир. Калифорния университети лабораториясида қўшни компьютерлар ўртасида маълумотларнинг биринчи муваффақиятли узатилиши бўлиб ўтди.

1971 йил – Бирлашган Араб Республикаси Миср ва Сурияга бўлинди.

1991 йил – Тоғли Қорабоғ Республикаси Озарбайжондан тўлиқ мустақиллигини эълон қилди.

• Қўшма Штатлар Болтиқбўйи республикалари – Латвия, Литва ва Эстония мустақиллигини тан олди.

1993 йил – Ўзбекистон 2000 йилгача кирилл алифбосини лотин алифбосига алмаштиришни эълон қилди. Ўзбекистон Республикасининг “Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида” қонуни қабул қилинди.

• Ўзбекистон Республикасининг “Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида” қонуни қабул қилинди.

1994 йил – ўқув юртлари тизимини такомиллаштириш, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги органлари ва бўлинмалари учун юқори малакали кадрлар тайёрлашнинг комплекс тизимини ташкил этиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Академияси ташкил этилди.

1995 йил – Тошкентдаги “Пахтакор” стадионида Биринчи Марказий Осиё ўйинларининг тантанали очилиш маросими бўлиб ўтди. Маросимда дорбоз Тоҳир Тошкенбоев қатнашиб, спорт тарихида биринчи марта олимпия машъалини дор устидан олиб ўтди. Дорбознинг бу жасоратига юксак баҳо бериб, Халқаро Олимпия Қўмитаси Президенти Хуан Антонио Самаранч Тоҳир Тошкенбоевга ўзининг махсус совғаси ва Фахрий Ёрлиғини топширди.

2008 йил – Google Chrome браузерининг биринчи оммавий бета-версияси чиқарилди.

2016 йил – Ўзбекистон Республикасининг биринчи Президенти Ислом Каримов оғир хасталик туфайли вафот этди. 2017 йилдан буён 2 сентябрь Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримов хотираси куни сифатида ўтказилади.

2017 йил – Самарқандда Ислом Каримов ҳайкали очилди.

• Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Фарғона вилоятининг Марғилон, Қўқон шаҳарлари ва Риштон туманида ҳунармандчиликни янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори қабул қилинди.

2018 йил – Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикасида крипто-биржалар фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори қабул қилинди.

2019 йил – Ўзбекистон Республикасининг “Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида”, “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида” қонунлари қабул қилинди.

Таваллудлар.

1897 йил – математик олим, педагог, жамоат арбоби, академик Тошмуҳаммад Қори-Ниёзий таваллуд топди. У 1931–1933 йилларда Ўрта Осиё университети (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети) ректори сифатида фаолият олиб борган. Бир қанча раҳбарлик лавозимларида ишлаган. Тошмуҳаммад Қори-Ниёзий 1943–1947 йилларда Ўзбекистон Фанлар академиясининг биринчи президенти бўлган. У Элементар ва олий математика бўйича ўзбек тилидаги биринчи дарсликлар муаллифи. 2002 йилда Ўзбекистон Республикасининг “Буюк хизматлари учун” ордени билан мукофотланган.

1921 йил – Ўзбекистон халқ шоири, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими Шукрулло таваллуд топди. У лирик шеърларида севги ва вафо, меҳр ва оқибат сингари инсоний қадриятларни улуғлаб, китобхонда ялқовлик, лоқайдлик, калондимоғлик, ҳасадгўйлик, ғаразгўйлик каби иллатларга нисбатан нафрат туйғусини уйғотишга интилган. Унинг асарлари рус, араб, турк, озарбайжон, қорақалпоқ, қозоқ, қирғиз тилларида нашр этилган. Шукрулло 1994 йилда Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Республикаси Давлат мукофоти лауреати бўлган, шу йили “Дўстлик” ва 1999 йилда “Эл-юрт ҳурмати” орденлари билан мукофотланган.

1950 йил – ўзбек давлат арбоби, Тошкент шаҳридан Олий Мажлис сенатори Рустам Калонов;

1976 йил – ўзбек қўшиқчиси ва киноактёри Абдулла Қурбонов;

1985 йил – ўзбек дипломати ва иқтисодчиси, 2022-йилдан Ўзбекистоннинг Бирлашган Араб Амирликларидаги элчиси Абдулазиз Аққулов таваллуд топган.