Кинотавсия: “Франкенштейн”, “Метро” ва “Яхши одамлар ҳам бор”

“Кинотавсия” лойиҳасининг бу галги сонини Зулфиқор Мусоқовнинг бундан 10 йил аввал тақиққа учраган “Дадам бетоб” номли драмасидан бошлаймиз.

5. “Дадам бетоб”, 2016 (Ўзбекистон)

Режиссёр Зулфиқор Мусоқов томонидан суратга олинган ўзбек бадиий филми. Бу асар режиссёрнинг устози, машҳур поляк киноижодкори Анджей Вайда хотирасига бағишланган. Ушбу филм 2016 йил августда кинотеатрларга чиқиши керак эди, аммо бирданига тақиққа учраган. Кино кейинги йилдан тақиқдан чиққан.

Режиссёр ва сценарий муаллифи: Зулфиқор Мусоқов. Бош ролларда: Феруза Саидова, Юлдуз Ражабова, Фарҳод Абдуллаев ва Баҳриддин Абдуллаев.

Сюжет

Филм воқеалари оғир хасталикка (инсулт) чалинган турмуш ўртоғини даволатиш учун пул топиш илинжида таксичилик қилишга мажбур бўлган қишлоқ аёли Азиза ҳақида ҳикоя қилади. Асар сабр-тоқат, оила муқаддаслиги ва инсонийлик фазилатларини тараннум этади. Шунингдек, унда тинчликни кўра олмайдиган ёвуз кучларга қарши кураш ғояси ўзбекча талқинда самимий очиб берилган.

4. “Салом, Ню-Йорк”, 2013 (Қирғизистон)

Қирғизистонлик режиссёр Руслан Акун томонидан суратга олинган, муваффақиятга эришиш ҳақидаги таъсирли романтик комедия ва драма. Филм Қирғизистон мустақиллик тарихидаги энг кассабоп филмлардан бирига айланган.

Бош ролларда: Бектемир Мамаюсупов, Аида Тулебаева. Шунингдек, Марина Бейн, Алекс Галпер ва бошқалар суратга тушган.

Филмнинг бюджети тахминан 100 000 долларни ташкил этган, аммо у кассада 700 000 доллардан ортиқ маблағ тўплаган. Бу Руслан Акуннинг шахсий тажрибаси ва Ню-Йоркдаги ўқиш даврига асосланган асардир.

Сюжет

Филм қирғизистонлик Ботир исмли йигитнинг Ню-Йоркка катта орзулар билан келиши ҳақида. У Колумбия университетида ўқишни режалаштиради, бироқ тил билмаслиги ва кутилмаган қийинчиликлар сабабли оддий идиш ювувчидан йирик юридик компания ходимигача бўлган машаққатли йўлни босиб ўтади.

Асар ҳақиқий воқеаларга асосланган бўлиб, инсон ўз орзуси йўлида тўхтамаслиги ва ҳар қандай қийинчиликни енгиб ўтиши мумкинлигини кўрсатади.

3. “Метро”, 2012 (Россия)

Режиссёр Антон Мегердичев томонидан суратга олинган Россиянинг биринчи йирик блокбастер-катастрофа филми. Филм ёзувчи Дмитрий Сафоновнинг шу номли романи асосида яратилган. Бош ролларда: Сергей Пускепалис, Анатолий Белий ва Светлана Ходченкова.

Филмнинг асосий саҳналари Москва метросида эмас, балки Самара метрополитенида ва махсус қурилган улкан павильонларда суратга олинган. Сув билан боғлиқ саҳналар учун ҳақиқий метро вагонларидан фойдаланилган ва улар сув тўлдирилган ҳовузларга туширилган.

Сюжет

Москва метросининг икки бекати оралиғидаги тоннелда сув оқими пайдо бўлади. Тоннелнинг шифт қисмидан Москва дарёсининг суви сизиб кира бошлайди ва поезд ҳалокатга учрайди. Тирик қолган йўловчилар ерости сув тошқинидан қутулиш учун машаққатли йўлни босиб ўтишлари керак бўлади.

Филмнинг марказида нафақат ҳалокат, балки шахсий зиддият ҳам туради. Шимолий шифохона врачи Андрей Гарин ўз рафиқасининг жазмани билан биргаликда омон қолишга ҳаракат қилади.

2. “Франкенштейн”, 2025 (АҚШ)

Машҳур режиссёр Гильермо дел Торонинг кўп йиллик орзуси бўлган ва Netflix учун суратга олинган готик драма ва илмий-фантастик филмдир. Филм Мэри Шеллининг классик романига янгича ва ҳиссий нигоҳ билан ёндашади.

Жаҳон премьераси 2025 йил 30 августда Венеция кинофестивалида бўлиб ўтган. 2025 йил 7 ноябрдан бошлаб Netflix платформасида кенг миқёсда намойиш этила бошланган.

Бош ролларда: Оскар Айзек, Жейкоб Элорди, Миа Гот, Кристоф Валц, Чарлз Дэнс ва Феликс Каммерер.

Филм танқидчилар томонидан юқори баҳоланган ва 98-Оскар мукофотида (2026) “Энг яхши филм” ва “Энг яхши мослаштирилган сценарий” каби бир нечта йўналишда номинацияларга лойиқ кўрилган. Шунингдек, у “Энг яхши грим ва соч турмаги” ҳамда “Энг яхши костюмлар дизайни” йўналишларида ғолиб чиққан.

Сюжет

Филм Виктор Франкенштейн исмли мутакаббир олимнинг ўлик таналардан ҳаёт яратишга бўлган интилиши ва бунинг фожиали оқибатлари ҳақида. Ҳикоя икки қисмга бўлинган: биринчиси олимнинг нигоҳи билан, иккинчиси эса ўзини англашга ҳаракат қилаётган Махлуқнинг нигоҳи билан тасвирланади.

1. “Яхши одамлар ҳам бор”, 1992 (АҚШ)

Режиссёр Роб Райнер томонидан суратга олинган машҳур юридик драма. Филм Аарон Соркиннинг шу номли пьесасига асосланган ва жаҳон кинематографиясининг энг сара намуналаридан бири ҳисобланади.

Филмда машҳур актёрлар жамоаси йиғилган: Том Круз, Жек Николсон, Деми Мур.

Сюжет

Гуантанамодаги ҳарбий базада икки нафар денгиз пиёдаси собиқ сафдошини ўлдирганликда айбланади. Уларни ҳимоя қилиш ёш ва тажрибасиз адвокат Дэниэл Кэффига топширилади.

Кэффи ва унинг жамоаси қотиллар шунчаки юқоридан берилган норасмий буйруқни – “Қизил код” (интизомий жазолаш тизими)ни бажаришганини исботлашга ҳаракат қилишади.

Филм охиридаги суд жараёнида Жек Николсон ижро этган полковник Жессепнинг “Ҳақиқатга бардош бера олмайсан!” деган жумласи кино тарихидаги энг афсонавий иқтибослардан бирига айланган.