Кинотавсия: қадрдон комедиядан тортиб золимлар маконигача

“Кинотавсия” лойиҳасининг бу галги сонида қадрдон ўзбек комедияси, Мел Гибсон режиссёрлигидаги кино, Чилидаги кондан чиқолмай қолиб кетган 33 кишининг ҳаёти ҳақидаги филм ва бошқалар ўрин олган.

5. “Улфатлар”, 2005 (Ўзбекистон)

Ўзбек киносининг энг сара ва севимли классик комедия-мелодрамаларидан бири. Филм Мурод Ражабов режиссёрлигида суратга олинган бўлиб, унда ўзбек санъатининг машҳур юлдузлари бош ролларни ижро этишган.

Фильмнинг муваффақиятига ундаги кучли актёрлар ансамбли катта ҳисса қўшган: Мурод Ражабов, Эркин Комилов, Мирзабек Холмедов, Муҳаммадисо Абдулхаиров, Дилфуза Исмоилова ва Нодира Қодирова.

Ушбу комедия халқ орасида жуда оммалашиб кетгани сабабли кейинчалик унинг давомлари ҳам суратга олинган: “Улфатлар 2” (2008) ва “Улфатлар 3: Таиландда”.

Филм ўзбекона самимий ҳазиллар, дўстлик қадри ва ҳаётий вазиятларга бойлиги билан ҳалигача ўз қимматини йўқотмаган.

Сюжет

Филм воқеалари болаликдан қадрдон бўлган тўрт нафар дўст (улфатлар) атрофида айланади. Кунларнинг бирида уларнинг доимий учрашув жойига нохуш хабар келади: дўстларидан бири (Нишон ака) оғир хасталикдан сўнг шифохонада вафот этгани айтилади. Иссиқ-совуқдан хабарсиз уч дўст шошилганча шифохона ўликхонасига етиб боришади.

Аммо у ерда дўстларини топа олишмайди ва тез орада бу хабар шунчаки тушунмовчилик оқибатида келиб чиққан ёлғонлиги, дўстлари аслида тирик эканини билиб олишади. Мана шу воқеадан кейин улфатларнинг бошидан турли қизиқарли, кулгили ва кутилмаган саргузаштлар ўта бошлайди.

4. “Золимлар макони”, 2024 (АҚШ)

2024 йилда экранларга чиққан, режиссёр Уилям Юбэнк томонидан суратга олинган кучли ва динамик Ҳолливуд ҳарбий жангари филми (экшен-триллер).

Филм замонавий урушларда учувчисиз учиш аппаратлари (дронлар) ва разведка технологияларининг ўрни ҳамда инсон иродасини кўрсатиб берувчи реал воқеаларга яқин услубда ишланган.

Фильмда таниқли юлдузлар жамоаси иштирок этган: Лиам Хемсворт, Рассел Кроу, Люк Хемсворт ва Майло Вентимиля.

Филм томошабинлар томонидан яхши кутиб олинган. Сюжет бўйича воқеалар Филиппинда бўлиб ўтса-да, филм аслида Австралиянинг Голд-Кост ҳудудида тасвирга туширилган.

Машҳур ака-ука актёрлар Лиам Хемсворт ва Люк Хемсворт ушбу лойиҳада биргаликда рол ижро этишган.

Филм ўзининг шиддатли отишма саҳналари, юқори даражадаги кучланиш (саспенс) ва замонавий ҳарбий технологияларнинг реал тасвири билан ажралиб туради.

Сюжет

АҚШ армиясининг махсус бўлинмаси (“Делта” бўлинмаси) Филиппин жанггоҳларида асирга тушган МРБ агентини қутқариш бўйича махфий операцияга киришади. Аммо топшириқ муваффақиятсизликка учраб, бўлинма кутилмаганда террорчилар тузоғига тушади ва жиддий талафот кўради.

Бу қонли тўқнашувдан сўнг фақатгина сержант Кинни исмли тажрибасиз ёш алоқачи аскар тирик қолади. Унинг душман қуршовидан омон чиқиши учун ягона умиди – АҚШдаги ҳарбий базадан туриб дрон орқали унга ҳаводан йўл кўрсатаётган ва қўллаб-қувватлаётган тажрибали оператор Эдди “Рипер” Гримм бўлади. Жанг майдонидаги аскар ва минглаб километр узоқликда, монитор қаршисида ўтирган оператор бир-бирига ишониб, ҳаёт-мамот курашига киришадилар.

3. “Бажранги оға”, 2015 (Ҳиндистон)

Дунё миқёсида улкан муваффақият қозонган машҳур Ҳиндистон драма-комедия филми. Режиссёр Кабир Хон томонидан суратга олинган ушбу асар инсонийлик, меҳр-оқибат ва диний-миллий чегараларни енгиб ўтувчи соф муҳаббат ҳақида ҳикоя қилади.

Бош ролларда: Салмон Хон, Харшали Малхотра, Карина Капур, Навазуддин Сиддики.

Филм бутун дунё бўйлаб 150 миллион доллардан ортиқ даромад келтириб, Ҳиндистон киноси тарихидаги энг сердаромад филмлардан бирига айланган.

Ҳиндистоннинг энг олий кино мукофоти – “Миллий кино мукофоти” (National Film Award) томонидан “Энг яхши оммабоп филм” деб топилган.

Филм икки халқ – Ҳиндистон ва Покистон ўртасидаги адоватни фақатгина меҳр ва инсонийлик қутқара олишини кўрсатиб берувчи, охирида ҳар қандай томошабинни йиғлатадиган шоҳасар ҳисобланади.

Сюжет

Покистонлик Шоҳида исмли соқов қизча даволаниш учун онаси билан Ҳиндистонга келади. Орқага қайтаётганда, поезд тўхтаган вақтда қизча кутилмаганда адашиб, Ҳиндистон ҳудудида қолиб кетади. Юртига қайтолмай, бегона элда у Паван Чатуверди (Бажранги) исмли соддадил, ниҳоятда ҳалол ва Хануман худосига қаттиқ эътиқод қилувчи ҳинд йигитига дуч келади.

Паван дастлаб қизчанинг покистонлик ва мусулмон эканини билмай, унга ёрдам беради. Ҳақиқатни билгач, икки давлат ўртасидаги сиёсий ва диний совуқчиликка қарамай, қизчани ўз уйига, ота-онаси бағрига қайтаришни ўз зиммасига олади. Паван ҳеч қандай ҳужжатларсиз ва визасиз, фақатгина пок ният билан қизчани олиб, Пакистон чегарасини бузиб ўтади. У ерда Чанд Наваз исмли маҳаллий журналист дуч келиб, уларнинг бу хайрли саёҳатини бутун дунёга танитишга ҳаракат қилади.

2. 33, 2015 (Чили, Колумбия)

Реал воқеаларга асосланган кучли тарихий драма ва омон қолиш жанридаги филм. Кино 2010 йилда Чилидаги Сан-Хосе конида содир бўлган ва бутун дунёни ларзага солган бахтсиз ҳодиса ҳақида ҳикоя қилади.

Филмда халқаро юлдузлар жамоаси суратга тушган: Антонио Бандерас, Родриго Санторо, Жульет Бинош, Жеймс Бролин, Габриэл Бирн.

Реалистик чиқиши учун филм Колумбиядаги ҳақиқий туз конларида ва Чилининг Атакама саҳросида суратга олинган.

Бу воқеа тарихга энг узоқ давом этган ерости қамалларидан бири сифатида кирган. 33 нафар кончи ер остида нақ 69 кун давомида яшаб, охир-оқибат ҳаммаси соғ-саломат қутқариб олинган.

Филм инсон иродаси, дўстлик, оғир дамларда бирлашиш ва энг умидсиз вазиятда ҳам ишончни йўқотмаслик ҳақидаги таъсирли асардир.

Сюжет

Воқеалар Чилининг Атакама саҳросида жойлашган олтин ва мис конида бошланади. Кутилмаганда кўп асрлик кон ўпирилиб, 33 нафар кончи ернинг 700 метр чуқурлигида, ташқи дунёдан бутунлай узилиб, қамалиб қолишади. Юқоридаги ҳарорат ниҳоятда баланд, ҳаво етишмайди, озиқ-овқат ва сув захираси эса атиги бир неча кунга етади холос.

Ер остида кончилар Марио Сепулведа исмли тажрибали ишчи атрофида бирлашиб, умидсизликка тушмасликка ва тирик қолишга ҳаракат қилишади. Ер устида эса уларнинг оилалари, Чили ҳукумати ва бутун дунёдан келган энг сара муҳандислар кончиларни қутқариш учун вақт билан мусобақалашиб, минг бир қийинчилик билан бурғилаш ишларини бошлашади.

1. “Апокалипсис”, 2006 (АҚШ)

Машҳур Ҳолливуд актёри ва режиссёри Мэл Гибсон томонидан суратга олинган тарихий ва шиддатли саргузашт филм. Филм ўзининг реалистик саҳналари, юқори динамикаси ва қадимги Майя цивилизацияси даврини маҳорат билан тиклаб бергани билан кино оламида катта из қолдирган.

Мэл Гибсон филмнинг максимал даражада реал чиқиши учун ундаги барча диалогларни қадимги Юкатан майя тилида қолдирган (кино субтитрлар билан намойиш этилган). Актёрларнинг аксарияти эса профессионаллар эмас, балки маҳаллий ҳиндулар авлодлари бўлган.

Филм номи юнонча “Apocalypto” сўзидан олинган бўлиб, “янги бошланиш” ёки “очилиш” маъноларини англатади.

Филм бошида машҳур файласуф Уилям Дюрантнинг: “Буюк цивилизация ички томондан вайрон бўлмагунча, ташқи томондан забт этилмайди”, деган сўзлари келтирилади. Бу Майя империясининг ички қонхўрлик ва инқироз туфайли ҳалокатга учраганига ишорадир.

Кино санъатидаги ютуқлари учун 3 та номинацияда “Оскар” мукофотига даъвогарлик қилган.

Филм ўзининг шиддатли таъқиб саҳналари, инсоннинг яшаш учун кураши ва гўзал табиат манзаралари билан томошабинни охирги сониягача ҳаяжонда ушлаб туради.

Сюжет

Воқеалар Юкатан ярим оролида, Майя цивилизацияси инқирозга юз тутаётган даврда (XVI аср бошлари) бўлиб ўтади. Филм бош қаҳрамони – Ягуар панжаси исмли ёш овчи бўлиб, у ўз қабиласи билан ўрмонда тинч-тотув ҳаёт кечиради. Шундай кунларнинг бирида уларнинг қишлоғига шафқатсиз ва қонхўр Майя жангчилари ҳужум қилишганида, у ҳомиладор хотини ва кичкина ўғлини чуқурга яширишга улгуради. Ўзи эса асир тушиб, қурбонлик қилиниш учун Майяларнинг муҳташам шаҳрига олиб кетилади.

Бош қаҳрамон ўлим жазоси ижро этилаётган вақтда кутилмаган табиат ҳодисаси (қуёш тутилиши) ва ўз чаққонлиги сабабли қочишга муваффақ бўлади. Энди у ортидан қуваётган профессионал жангчилардан қочиб, чоҳда оч ва сувсиз қолган оиласини қутқариш учун вақт билан мусобақалашиб, ўз уйига – жонажон чангалзорига қараб югуради.