Кинотавсия: сохта “ҳожи”, ҳар нарсага қодир Брюс ва икки ватанпарвар

“Кинотавсия” лойиҳасининг бу галги сонида сохта “ҳожи” ҳақидаги ўзбек филми, ретро комедия, жангари жанри мухлисларига киноларни сараладик.

5. RRR, 2022 (Ҳиндистон)

Режиссёр С.С.Ражамоули томонидан суратга олинган, Ҳиндистон киноси тарихидаги энг қиммат ва энг муваффақиятли жанговар-эпик филмдир. Филм 1920 йилларда, Британия мустамлакаси давридаги Ҳиндистонда юз берган воқеаларни ҳикоя қилади.

Бош ролларда: Н.Т.Рама Рао ва Рам Чаран. Шунингдек, филмда Ҳолливуд ва Болливуд юлдузлари Ажай Девган, Алиа Бҳатт ва Рей Стивенсон ҳам қатнашган.

Филм бюджети тахминан 550 крор рупия (~72 миллион АҚШ доллари) бўлиб, ўз даврининг энг қиммат ҳинд филми бўлган. Дунё бўйлаб 1200 крор рупиядан ортиқ (~150-175 миллион АҚШ доллари) маблағ йиғиб, Ҳиндистоннинг энг даромадли учинчи филмига айланган.

Филм ўзининг жанговар саҳналари, ёввойи ҳайвонлар иштирокидаги трюклари ва мусиқалари билан дунёни ҳайратда қолдирган. Филмдаги шаҳдам ва бақувват ҳаракатларга бой Naatu Naatu қўшиғи энг яхши оригинал саундтрек номинациясида “Оскар” ва “Олтин глобус” мукофотларини қўлга киритган.

Сюжет

Филм реал ҳаётда яшаб ўтган икки ҳинд инқилобчисининг қиёфасига асосланган бўлса-да, ундаги воқеалар мутлақо фантастик ва бадиий тўқимадир.

Ҳикоя Британия губернатори томонидан ўғрилаб кетилган қабиладош қизалоқни қутқаришга отланган Бҳим ва Британия полициясида махфий режа билан хизмат қилаётган шафқатсиз зобит Ражу атрофида айланади.

Улар бир-бирларининг асл мақсадларини билмай, тасодифан яқин дўст бўлиб қолишади. Кейинчалик ҳақиқат фош бўлгач, уларнинг ўртасида шиддатли тўқнашув ва сотқинликлар занжири бошланади. Якунда эса улар ёвуз мустамлакачиларга қарши биргаликда курашадилар.

4. “Ҳар нега қодир Брюс”, 2003 (АҚШ)

Дунёга машҳур фантастик комедия. Режиссёр Том Шэдяк томонидан яратилган ушбу картина инсон ҳаёти, масъулият ва Яратганнинг қудрати ҳақида енгил ва кулгили услубда ҳикоя қилади.

Бош ролларда: Жим Керри, Женнифер Энистон ва Морган Фримен. Бюджети: 81 миллион АҚШ доллари.

Кинотеатрларда жуда катта муваффақият қозониб, дунё бўйлаб 484 миллион доллардан ортиқ маблағ йиғди ва 2003 йилнинг энг кассабоп 5 та филми қаторидан жой олди. У Жим Керри фаолиятидаги энг кўп даромад келтирган филм ҳисобланади.

Филмда Брюснинг рақиби Эван ролини ижро этган Стив Кареллнинг жонли эфирда тили айланиб, бемаъни гаплар гапирадиган саҳнаси кино тарихидаги энг кулгили ва машҳур лаҳзалардан бирига айланган.

Сюжет

Брюс Нолан – Буффало шаҳридаги маҳаллий телеканал репортёри. У доим ҳаётидан, ишидан нолиб, ўзининг омадсизлигида Худони айблаб юради.

Брюснинг тинимсиз нолишларидан кейин Худо уни оддий бир ишчи қиёфасида учрашувга чақиради. У Брюсга: “Агар менинг ишим осон деб ўйласанг, ўзинг уриниб кўр”, дейди ва бир ҳафтага ўз куч-қудратини унга топшириб, таътилга чиқади.

Чексиз илоҳий кучга эга бўлган Брюс аввалига бундан ўз манфаатлари учун фойдаланади: рақибларидан ўч олади, машинасини янгилайди ва тирбандликларни тарқатиб юборади. Бироқ миллионлаб инсонларнинг дуоларига масъулият билан жавоб бериш ва дунёдаги мувозанатни сақлаш у ўйлагандан анча мураккаб бўлиб чиқади.

3. “Ҳимоячи”, 2012 (АҚШ)

Режиссёр Боаз Якин томонидан суратга олинган динамик ва шиддатли жанговар филм. Бош ролларда: Жейсон Стэйтем, Кэтрин Чан, Роберт Жон Берк, Жеймс Хонг.

Бюджети 30 миллион АҚШ доллари. Дунё бўйлаб кинотеатрларда тахминан 44 миллион доллар атрофида маблағ йиққан.

Жейсон Стэйтем ушбу филмдаги кўплаб мураккаб ва хавфли трюкларни, қўл жанги саҳналарини каскадёрларсиз, ўзи мустақил равишда ижро этган.

Филм бошланишидан то якунигача тинимсиз қувишлар, отишмалар ва шиддатли ҳаракатларга бой бўлиб, томошабинни бир сония ҳам чалғишга қўймайди.

Сюжет

Люк Райт – собиқ махсус хизмат ходими ва қоидаларсиз жанглар қатнашчиси. У навбатдаги жангда келишилган келишувни бузиб, рақибини нокаутга учратади. Бундан ғазабланган рус мафияси Люкнинг ҳомиладор аёлини ўлдиради. Унинг ўзини эса тирик қолдириб, ким билан гаплашса ёки яқинлашса, ўша инсонни ҳам ўлдириш билан қўрқитишади. Люк уйсиз, чорасиз ва ҳаётдан бутунлай умид узган ҳолда кўчаларда изғиб юради.

Шу билан бир вақтда, Хитой триадаси (мафияси) Мэй исмли 11 ёшли хитойлик даҳо қизалоқни ўғирлаб кетади. Мэй рақамларни ва кодларни бир марта кўришдаёқ эслаб қолиш қобилиятига эга. Триада раҳбари ундан компютерлар қолдирмайдиган сонларни – 30 миллион долларлик махфий сейф кодини эслаб қолиш учун фойдаланади. Бироқ бу пулларни қўлга киритишни рус мафияси ва Ню-Йоркнинг коррупциялашган полицияси ҳам истайди. Мэй мафия қўлидан қочишга муваффақ бўлади.

Люк ҳаётига нуқта қўйиш учун метро бекатида турганда, рус мафиясидан қочиб юрган ва кўзларида қўрқув бўлган Мэйни учратиб қолади. Қизалоқни қутқариш истаги Люкка яшаш учун янги мақсад ва куч беради. У Мэйни ўз ҳимоясига олади ва бир вақтнинг ўзида Хитой мафияси, рус мафияси ҳамда бутун бошли сотқин полиция тизимига қарши ёлғиз ўзи уруш очади.

2. Висоцкий, 2011 (Россия, Ўзбекистон)

Машҳур совет шоири, актёри ва қўшиқчиси Владимир Висоцкий ҳаётидаги энг драматик давр ҳақида ҳикоя қилувчи Россия биографик филмидир.

Режиссёри: Пётр Буслов. Сценарий муаллифи: Никита Висоцкий (Владимир Висоцкийнинг ўғли).

Филм чиққан вақтда реклама кампанияларида Висоцкий ролини ким ижро этгани узоқ вақт сир тутилган ва титрларда актёрнинг исми ёзилмаган. Юқори технологияли силикон ниқоб (грим) ва компютер графикаси ёрдамида актёр юзи худди ҳақиқий Висоцкийдек кўрсатилган. Кейинчалик бу ролни таниқли актёр Сергей Безруков ижро этгани расман маълум қилинган.

Бюджети: 12 миллион АҚШ доллари. МДҲ давлатларида жуда катта қизиқиш уйғотиб, 31 миллион доллардан ортиқ маблағ йиғди ва йилнинг энг кассабоп филмларидан бирига айланди.

Филмда ўзбек актёрлари ҳам қатнашган: Раъно Шодиева, Жамшид Зокиров, Отабек Назаров, Толиб Мўминов, Саодат Ғуломова.

Шунингдек, Самарқанд ва Бухородаги оммавий саҳналарни суратга олиш учун юзлаб маҳаллий аҳоли ва ўзбек театрлари актёрлари ҳам жалб қилинган.

Сюжет

Филм воқеалари 1979 йилнинг ёзида, Висоцкийнинг вафотидан бир йил олдин бўлиб ўтади. Унинг соғлиғи гиёҳвандлик моддалари ва тинимсиз меҳнат туфайли жуда ёмонлашган бўлади. Бунга қарамай, у Ўзбекистон бўйлаб гастрол сафарига жўнайди.

Дастур давомида у Бухоро шаҳрига келади. Бу ерда кучли зўриқиш туфайли Висоцкий клиник ўлимни бошдан кечиради. Шифокор ва дўстларининг саъй-ҳаракатлари, шунингдек, севган аёлининг Москвадан етиб келиши уни ҳаётга қайтаради.

Саҳна ортида КГБ ходимлари Висоцкийнинг концертидан тушаётган ноқонуний пул тушумлари ва унинг тақиқланган моддаларга қарамлигини фош қилиш учун изқуварлик қилишади. Бироқ шоирнинг ички кучи ва шахсияти ҳатто терговчиларни ҳам лол қолдиради.

1. “Фарз”, 2026 (Ўзбекистон)

РежиссёрСарвар Каримов томонидан суратга олинган янги драматик бадиий филмдир. Филм Маданият вазирлиги ҳузуридаги Кинематография агентлиги буюртмаси асосида тасвирга олинган. Бюджети: 400 000 АҚШ доллари.

Филмда ўзбек киносининг маҳоратли ва таниқли юлдузлари бош ролларни ижро этишган: Матёқуб Матчонов, Тоҳир Саидов, Сайёра Юнусова, Рустам Каримов, Собир Отажонов ва Моҳичеҳра Исломова.

Филмнинг асосий суратга олиш жараёнлари Фарғона вилоятининг Олтиариқ туманида олиб борилган. Томошабинлар ва тақризчилар Матёқуб Матчоновнинг изтиробга бой ички кечинмаларни юқори маҳорат билан кўрсатиб берганини алоҳида эътироф этишган.

Сюжет

Филм шунчаки оддий драма эмас, унда бугунги ўзбек жамиятининг маънавий қиёфаси, “одамлар нима дейди?” қабилидаги қарашлар ва чинакам инсонийлик ўртасидаги кураш акс этган.

Филм бош қаҳрамони – ёши катта, ҳалол меҳнат билан кун кечирадиган уста. Унинг ҳаётидаги энг катта орзуси – рафиқаси билан бирга муқаддас Ҳаж зиёратига бориш. Ниҳоят уларнинг навбати келади, бироқ тўпланган маблағ етарли бўлмайди. Эҳтиёж учун пул қидириш жараёнида у яқинлари ва жамиятнинг турли аччиқ қиёфаларига дуч келади.

Сюжет ривожи давомида бош қаҳрамон кутилмаган вазият туфайли ноҳақ айбланиб, оғир қисмат ва изтироблар гирдобида қолади. Филм инсон ҳаётидаги маънавий бурч ва масъулият масаласини теран очиб беради.

Филмда умрага борган сохта "ҳожи" (ёмон амаллари билан тасвирланган) ва Ҳажга боришга имконли бўла туриб йўлга чиқмаган, ўша пулни уйи ёниб кетган бева аёлга ҳадя қилган ҳақиқий "ҳожи" кечинмалари тасвирланади.