Кинотавсия: “Воиз”дан “Қайроқи пичоқлар”гача

“Кинотавсия” лойиҳасининг бу галги сонида ретро филмлардан тортиб янги премьерагача саралаб чиқдик.

5. “Воиз”, 1998

Режиссёр Юсуф Розиқов томонидан суратга олинган машҳур ўзбек бадиий филмидир. Бош ролларда Баҳодир Одилов, Жавоҳир Зокиров, Лола Элтоева.

Филм Киношунослар ва танқидчилар гилдиясининг “Киношок” фестивалида (1999) “Конформизм мавзусини истеҳзоли ҳал қилгани учун” махсус мукофотига сазовор бўлган. Филм ўзбек киносидаги муҳим тарихий филмлардан бири сифатида эътироф этилади.

Сюжет

Филм 1917-1920 йиллардаги Ўзбекистондаги инқилоб, фуқаролар уруши ва янги тузум ўрнатилиши даврини ҳикоя қилади. Унда эски ва янги дунёқарашлар тўқнашуви, ҳокимият учун кураш ва инсон тақдирлари фонида воқеалар ривожланади.

4. “Дадажон”, 2023 (АҚШ)

Драматик жанрдаги Америка бадиий филми. Филм режиссёр ва сценарист Кристи Холлнинг дебют иши ҳисобланади.

Филм атиги икки нафар бош қаҳрамоннинг ўзаро суҳбати (диалоги) устига қурилган. Дакота Жонсон Ню-Йоркни забт этишга келган ёш ва заковатли аёл (йўловчи) ролида. Шон Пенн ҳаёт синовларини кўрган, донишманд ва самимий таксичи ролида.

Филмнинг сценарийси суратга олинишдан аввал Ҳолливуднинг энг яхши фойдаланилмаган сценарийлари жамланган машҳур “Қора рўйхат”га киритилган эди.

Кинотанқидчилар Дакота Жонсон ва Оскар мукофоти совриндори Шон Пенннинг кучли ва маҳоратли актёрлик ишини алоҳида эътироф этишган.

Сюжет

Филм воқеалари деярли тўлиқ битта жойда – Ню-Йоркнинг Жон Кеннеди аэропортидан Манҳэттенга қараб кетаётган анъанавий сариқ такси салонида бўлиб ўтади.

Таксига ўтирган ёш аёл ва тажрибали таксичи ўртасида оддий мавзулардан бошланган суҳбат вақт ўтиши билан чуқур психологик, фалсафий ва ҳаётий мулоқотга айланади.

Қаҳрамонлар ўзларининг ўтмиши, яширин қўрқувлари, ёлғизлик, муҳаббат, муваффақиятсиз муносабатлар ва орзулари ҳақида очиқчасига дардлашадилар. Бу қисқа сафар уларнинг иккаласи учун ҳам ўзига хос руҳий терапия вазифасини ўтайди.

3. “Соялар ови”, 2025 (Хитой ва Ҳонконг)

Хитой ва Ҳонконг киноижодкорлари томонидан суратга олинган, катта экранларга чиққан машҳур криминал жанрдаги ўткир сюжетли жангари-детектив филм. Филм режиссёри ва сценарий муаллифи Ларри Ян. Бош ролларда: Жеки Чан, Тони Люн Ка-Фай, Чжан Зифэн.

Ушбу филм режиссёр Яу Най-Хойнинг 2007 йилдаги машҳур “Осмондаги кўз” филмининг замонавий қайта ишланган талқини ҳисобланади.

Ҳозирда ёши 70 дан ошган Жеки Чан анъанасига содиқ қолган ҳолда кўплаб хавфли трюкларни каскадёрларсиз, ўзи мустақил бажарган. Филмни киновидео ўйинлар афсонаси Хидэо Кодзима ҳам юқори баҳолаган.

Сюжет

Воқеалар Макао шаҳрида бўлиб ўтади. Профессионал ўғрилар тўдаси маҳаллий бой бизнесменнинг банк омборини бузиб кириб, ичида 1,5 миллиард Ҳонконг доллари бўлган криптоҳамённинг махсус шифрлаш калитини ўғирлашади.

Жиноятчилар полициянинг энг замонавий, барчани кузатиб турувчи сунъий интеллект тизимини усталик билан алдаб, изсиз ғойиб бўлишади.

Расмий қидирув боши берк кўчага кириб қолгач, полиция раҳбарияти аллақачон нафақага чиққан, аммо одам кузатиш бўйича эски мактаб афсонаси бўлган Хуан Дэчжунни ёрдамга чақиради. У ёш ходимлардан иборат махсус гуруҳ тузиб, “Соя” лақабли жиноятчилар етакчиси орқасидан хавфли ов бошлайди.

2. “Қоя”, 1996 (АҚШ)

1996 йилда Ҳолливуднинг энг машҳур блокбастер усталари томонидан суратга олинган, кино оламида классикага айланган ўткир сюжетли жангари-триллер филм. Филм режиссёри Майкл Бэй, продюсерлари эса Жерри Брукхаймер ва Дон Симпсон ҳисобланади. Бош ролларда: Шон Коннери, Николас Кейж, Эд Харрис.

Филм учун машҳур бастакорлар Ханс Зиммер ва Ник Гленни-Смит томонидан ёзилган саундтрек кино тарихидаги энг таниқли ва руҳлантирувчи куйлардан бири ҳисобланади.

Филм “Энг яхши овоз” номинациясида Оскар мукофотига даъвогарлик қилган ва МТV Movie Awards мукофотининг “Энг яхши экран жуфтлиги” (Шон Коннери ва Николас Кейж) номинациясида ғолиб бўлган.

Сценарий устидан ишлашга АҚШ махсус хизматининг ҳақиқий СЕАL маслаҳатчилари жалб этилган.

Сюжет

АҚШ денгиз пиёдалари корпусининг собиқ генерали Френсис Ҳаммел махсус топшириқлар вақтида ҳалок бўлган ва ҳукумат томонидан унутилган аскарларнинг оилаларига товон пули ундиришга қарор қилади. У маслаҳатчилари билан биргаликда кимёвий қурол –VX гази солинган ракеталарни ўғирлайди.

Генерал Сан-Франциско қирғоқлари яқинида жойлашган, илгари энг хавфли маҳбуслар сақланган машҳур Алкатрас (Қоя) орол-турмасини эгаллаб, 81 нафар сайёҳни гаровга олади ва ҳукуматга 100 миллион доллар талаб қўяди. Акс ҳолда ракеталарни шаҳарга учириш билан таҳдид қилади.

Ҳукумат ушбу хавфни бартараф этиш учун ФҚБнинг кимёвий қуроллар бўйича ёш эксперти ва Алкатрас турмасидан қочиб кета олган ягона инсон – Британия махсус хизмати(MI6)нинг собиқ агентини оролга яширинча юборишга мажбур бўлади.

1. “Қайроқи пичоқлар”, 2019 (АҚШ)

2019 йилда суратга олинган, бутун дунёда катта муваффақият қозонган ва детектив жанрини қайта жонлантирган машҳур Америка детектив-комедия филми. Филм режиссёри ва сценарий муаллифи Райан Жонсон.

Юлдузли таркиб

Филмда Ҳолливуднинг энг таниқли ва маҳоратли юлдузлари жамланган. Дэниел Крейг Бенуа Бланк (ўзига хос лаҳжа ва юқори заковатга эга хусусий детектив) ролида. Ана де АрмасМарта Кабрера (Харланнинг самимий ва ёлғон гапирса кўнгли айнийдиган ҳамшираси) ролида. Крис Эванс Рэнсом Дрисдэйл (Харланнинг эрка ва такаббур набираси) ролида. Кристофер Пламмер Харлан Тромби (ҳаётдан кўз юмган бой ёзувчи) ролида. Шунингдек, Жейми Ли Кёртис, Майкл Шеннон ва Тони Коллетт каби машҳур актёрлар оила аъзолари ролларини ижро этишган.

Филм “Энг яхши оригинал сценарий” номинациясида Оскар мукофотига номзод бўлган ва кўплаб нуфузли кино мукофотларини қўлга киритган. Филмнинг муваффақиятидан сўнг Netflix платформаси ҳуқуқларни сотиб олди ва детектив Бенуа Бланкнинг янги саргузаштлари ҳақида давомларини чиқарди.

Сюжет

Машҳур детектив романлар ёзувчиси ва бой оила бошлиғи Харлан Тромби ўзининг 85 ёшлик юбилейидан сўнг ўз хонасида ўлик ҳолда топилади. Полиция буни ўз жонига қасд қилиш деб ҳисоблайди.

Бироқ кутилмаганда номаълум шахс томонидан ёлланган хусусий детектив Бенуа Бланк ишга аралашади. У оиланинг ҳар бир аъзоси хасислик ёки шахсий адоват сабабли қотиллик содир этишга асоси борлигини пайқайди.

Воқеалар ривожи классик Агата Кристи услубида бошланиб, кейинчалик томошабин кутмаган тамомила бошқа йўналишга бурилиб кетади. Кино охиригача сир ва кучли интрига сақланиб қолади.