Жаҳон банки Ўзбекистонга 10,6 миллион долларлик грант ажратади

Жаҳон банки Ўзбекистонга эскирган газ транспорти инфратузилмасидаги камчиликларни тўғрилаш ва уй хўжаликлари ва саноат корхоналари учун табиий газни тежаш мақсадида 10,6 миллион долларлик грантни маъқуллади.

Лойиҳа энергия хавфсизлигини яхшилаш, давлат даромадларини ошириш ва қўшимча иш ўринларини яратишга ёрдам бериши кутилмоқда.

Мамлакатнинг газ транспорти инфратузилмаси техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлашга етарли маблағ сарфланмаганлиги сабабли сезиларли даражада ёмонлашди. Бу газ оқишига ва унга боғлиқ молиявий йўқотишларга олиб келади. Керакли ишлар бажарилмаса, 2030 йилга келиб газнинг умумий йўқотишлари 1,75 миллиард кубометрга етиши мумкин, бу тахминан 228 миллион долларлик даромаднинг йўқолишига тенг деб тахмин қилинмоқда.

Жаҳон банкининг Марказий Осиё бўйича минтақавий директори Нажи Бенхасин газ транспорти тизимининг самарадорлигини ошириш ёқилғи йўқотишларини камайтириши ва уй хўжаликлари ва бизнесни янада арзонроқ энергия билан таъминлашини таъкидлади. Унинг қўшимча қилишича, газ оқишини камайтириш қўшимча ресурсларни тежашга ва сезиларли иқтисодий фойда келтиради.

"Ўзбекистонда газ оқишини бартараф этиш механизмини яратиш" лойиҳаси Жаҳон банкининг Глобал ёндириш ва метанни камайтириш (ГФМР) траст фондининг грант маблағлари билан амалга оширилади. Бу давлат компанияси "Ўзтрансгаз" АЖ томонидан бошқариладиган газ узатиш тармоқларида оқишларни аниқлаш ва бартараф этишнинг тизимли механизмларини жорий этишга қаратилган.

Ушбу ташаббус 2029 йилга келиб таъмирлаш ишлари орқали йилига тахминан 47 500 метрик тонна газ оқишининг олдини олишга қаратилган. Тежалган газ истеъмолчилар ва бизнесга тақсимланади ва камайтирилган йўқотишлар йилига тахминан 18 миллион доллар тежашга олиб келади. Ушбу маблағларнинг катта қисми оқишларни аниқлаш ва бартараф этиш бўйича узоқ муддатли чора-тадбирларни амалга оширишга сарфланади, бу эса газ узатиш тизимининг янада ишончли ва самарали ишлашини таъминлаши керак.

ГФМР Траст Жамғармаси Дастури менежери Зубин Бамжи газ инфратузилмасидаги оқишларни бартараф этиш нисбатан оддий вазифа бўлиб, катта фойда келтиришини таъкидлади. Унинг таъкидлашича, лойиҳа давлат даромадларини оширади, энергия хавфсизлигини мустаҳкамлайди, янги иш ўринларини яратади, газ тармоқларининг самарадорлигини оширади ва зарарли чиқиндиларни камайтиради.

Грант маблағлари узоқ муддатли газ йўқотишларини камайтириш чораларини молиялаштириш учун ишлатилади. Ушбу чора-тадбирлар Ўзбекистон Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги қошидаги махсус жамғарма орқали амалга оширилади. Жамғарма лойиҳа орқали тежалган газ сотишдан тушган маблағлар ҳисобидан тўлдирилиши ва "Ўзтрансгаз" АЖ инфратузилмасида носозликларни таъмирлаш ишларини давом эттириш учун ишлатилиши кутилмоқда.

Бундан ташқари, лойиҳа замонавий ускуналар сотиб олишни ва компания ходимларини носозликларни аниқлаш ва таъмирлаш самарадорлигини ошириш учун ўқитишни ўз ичига олади. "Ўзтрансгаз" АЖга табиий газнинг асосий компоненти бўлган метан чиқиндиларини ҳисобот қилиш ва ўлчаш бўйича халқаро стандартларни жорий этишда ҳам ёрдам кўрсатилади.