Канада АҚШдан юз ўгирмоқда(ми)? Бош вазир Хитойга боради
Бу Канада бош вазирининг сўнгги саккиз йилдан ортиқ вақт ичидаги Хитойга илк ташрифи бўлади. Сафар АҚШ раҳбариятиниинг ҳудудий даъволари кучайган паллада амалга оширилади.
Канада АҚШдан юз ўгирмоқда: Бош вазир Марк Карни келаси ҳафта Хитойга ташриф буюради.
Бу ташриф Канада иқтисодиёти ва суверенитетига таҳдид солаётган АҚШга бўлган қарамликни камайтириш йўлидаги саъй-ҳаракатлар доирасида амалга оширилмоқда.
Бу Канада бош вазирининг сўнгги саккиз йилдан ортиқ вақт ичидаги Хитойга илк ташрифи бўлади. Си Цзинпин Марк Карнини октябр ойида Осиё–Тинч океани саммити чоғида учрашув вақтида Хитойга таклиф қилган эди.
Ушбу ташриф икки давлат ўртасида йиллар давом этган кескинликдан сўнг алоқаларни тиклаш жараёнига тўғри келмоқда.
“Биз иқтисодиётимизни битта савдо ҳамкорига қарам бўлган ҳолатдан чиқариб, уни янада кучли ва глобал зарбаларга бардошли қилиш учун дунё бўйлаб янги ҳамкорликларни йўлга қўймоқдамиз” — деди Карни кеча берган баёнотида.
Марк Карни 13–17 январь кунлари Хитойда бўлади. Шунингдек, у 19–21 январь кунлари Швейцариянинг Давос шаҳрида бўлиб ўтадиган Жаҳон иқтисодий форуми йиллик йиғилишида ҳам иштирок этади.
АҚШ президенти Доналд Трамп Канадага нисбатан божлар жорий этиш билан таҳдид қилиб, мамлакат иқтисодиёти ва суверенитетига босим ўтказиб келган. Энг баҳсли баёнотларидан бирида у Канадани “АҚШнинг 51-штати бўлиши мумкин” деб атаган.
Хитой билан яқинлашувга уриниш Карни Канаданинг АҚШдан ташқари давлатларга экспортини келгуси ўн йил ичида икки баробарга оширишни мақсад қилган бир пайтда юз бермоқда. Бундан ташқари, АҚШ ва Мексика билан эркин савдо келишуви жорий йилда қайта кўриб чиқилиши керак. Ҳозирда Канаданинг экспортининг 75 фоиздан ортиғи АҚШ ҳиссасига тўғри келади.
Хитой ва Канада ўртасидаги муносабатлар 2018 йил охирида кескин ёмонлашган эди. Ўшанда Канада ҳукумати АҚШ билан экстрадитсия келишуви доирасида Хитойнинг Huawei технология гигантининг юқори мартабали раҳбарларидан бирини ҳибсга олган. Бунга жавобан Хитой икки нафар Канада фуқаросини қўлга олган.
Сўнгги йилларда муносабатларга яна бир зарба 2024 йилда Канаданинг Хитойдан олиб кириладиган электромобиллар, батареялар ва бошқа маҳсулотларга 100 фоизлик бож жорий этиш қарори бўлди. Канада бу қадамни АҚШ билан ҳамоҳанг тарзда ташлади.
Бунга жавобан Хитой Канаданинг канола етиштирувчилари, денгиз маҳсулотлари экспортчилари ва чўчқа гўшти ишлаб чиқарувчиларига юқори божлар жорий этди.
Хитой Канадага электромобилларга қўйилган божни бекор қилса, айрим Канада маҳсулотларига нисбатан импорт солиқларини олиб ташлашни таклиф қилган.