Ўзбекистон ялпи ички маҳсулоти 5,5 фоизга ўсди, экспорт ҳажми эса камайди

Салбий таъсир кўрсатган кўплаб ташқи ва ички муаммолардан кейин 2023 йилнинг 1-чорагида Ўзбекистон иқтисодининг аҳволи маълум бўлди.

Мақола
26 апрель 2023 йил
Ўзбекистон ялпи ички маҳсулоти 5,5 фоизга ўсди, экспорт ҳажми эса камайди

2023 йилнинг 1-чорагида Ўзбекистон иқтисодиёти ички ва ташқи зарбалар шароитида ривожланди. Бироқ, иқтисодиёт ташқи қийинчиликларга чидамлилигини кўрсатди. Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси маълумотларига кўра, Ўзбекистон ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ) 2023 йилнинг 1-чорагида 5,5 фоизга ўсди.

2023 йилнинг дастлабки 3 ойида Ўзбекистонда инфляция 2022 йилнинг январь-март ойларидаги 2,9%дан 2,4%гача пасайди. Озиқ – овқат маҳсулотлари нархи асосан - 3,4% (2022 йил январь-март ойларида - 4,4%), ноозиқ-овқат маҳсулотлари нархи 1,6% (2,1%), пуллик хизматлар нархи 1,6% (1,5%)га ўсди.

Асосий капиталга инвестициялар ҳажмининг ўсиш суръати 3,1%гача секинлашди (2022 йил январь-март ойларига нисбатан 26,3%). Ўсиш бюджет маблағлари ҳисобидан инвестиция ҳажмининг 2,1 баробарга сезиларли ўсиши, шунингдек, жалб этилган хорижий инвестициялар ва давлат кафолати остида олинган кредитлар ҳажмининг 22%га ўсиши билан боғлиқ. Марказлаштирилмаган инвестициялар орасида тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларнинг 37%га ўсиши кузатилмоқда. Умуман олганда, 1-чорак якунларига кўра, марказлаштирилган инвестициялар улуши инвестициялар умумий ҳажмининг 10%, марказлаштирилмаган инвестициялар улуши - 90%ни ташкил этди.

Январь-март ойларида иқтисодиётнинг барча тармоқларида ўсиш кузатилди, аммо 2022 йилнинг 1-чорагига нисбатан саноат, қурилиш ва хизмат кўрсатиш соҳаларида ўсиш суръатлари секинлашди.

2023 йилнинг дастлабки уч ойида саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш 4,1%га ошди (2022 йил январь-март ойларида – 5,7%). Энг катта ўсиш электр энергияси, газ таъминоти, буғ ва ҳавони тозалаш тармоғида-5,4% қайд этилди. Кўриб чиқилаётган даврда маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми 4,3%га ошди. Тоғ-кон саноатида ўсиш суръати 2022 йил январь-март ойларига нисбатан 2%гача тезлашди (0,8%). Истеъмол товарлари ишлаб чиқаришнинг ўсиши 2022 йилнинг 1-чорагида 24%дан 2023 йилнинг биринчи 3 ойида 5,1%гача секинлашди.

Кўриб чиқилаётган даврда кўрсатилган бозор хизматлари ҳажми 10,9%га ошди (2022 йил январь-март ойларида – 15,9%). Ўсиш барча соҳаларда кузатилмоқда. 2022 йилнинг 1-чорагида энг юқори суръатларда алоқа ва ахборотлаштириш хизматлари - 21%, молиявий хизматлар – 16,9%, таълим хизматлари - 16,6% ўсди. Транспорт соҳасида кўрсатилаётган хизматлар ҳажми 13,7%, автотранспорт 4,2% га ошди. Йўловчилар айланмаси 5,3%га ошди, аммо юк айланмаси 3,3%га камайди. Шунингдек, чакана савдо айланмасининг ўсиш суръати 5,2%га (2022 йил январь-март ойларида – 10,8%) пасайиш кузатилмоқда.

2023 йилнинг дастлабки 3 ойида қурилиш ишларининг ўсиш суръати 2022 йилнинг 1-чорагидаги 6,3%дан 4,5%гача секинлашди.

Қишлоқ хўжалигида, аксинча, ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиши 3,2%га (2022 йил январь-март ойларида 2,8%) тезлашиши кузатилмоқда.

Кўриб чиқилаётган даврда ташқи савдо айланмаси 11,9%га ўсиб, 14,8 млрд. долларга етди. Шу билан бирга, экспорт ҳажми 2,6%га камайди ва 5,7 млрд. долларни ташкил этиб, 2022 йилнинг шу даврига нисбатан 2,4 баравар сезиларли ўсиш кузатилди. Импортнинг ўсиш суръати 23,4%гача секинлашди (2022 йил январь-март ойларида – 44,2%) ва импорт ҳажми 9,1 млрд. долларни ташкил этди.

Экспорт кўрсаткичларининг пасайиши хорижга ёқилғи-энергетика ресурслари етказиб бериш 48%га, олтин 19%га, саноат товарлари деярли 10%га, хом ашё 40%га камайиши билан боғлиқ. Шу билан бирга, озиқ-овқат экспорти 26%га, кимёвий маҳсулотлар 13%га, машина ва транспорт ускуналари деярли 2 баравар, тайёр маҳсулотлар 36%га, хизматлар деярли 50%га ошди.

Импортда асосий ўсиш машина ва транспорт ускуналарини етказиб бериш 42%га, минерал ёқилғи ва нефт маҳсулотлари 53%га, озиқ-овқат маҳсулотлари 17%га, кимёвий маҳсулотлар 16%га, хом ашё етказиб беришнинг 21%га ошириш ҳисобига тўғри келмоқда.

Умуман олганда, салбий таъсир кўрсатган кўплаб ташқи ва ички муаммоларга қарамай, Ўзбекистон иқтисодиёти 2023 йилнинг 1-чорагида барқарорликни намойиш этди ва юқори ўсиш суръатларини сақлаб қолди.

© 2023 Platina.uz. Барча ҳуқуқлар ҳимояланган. «Platina.uz» сайтида жойланган маълумотлар муаллифнинг шахсий фикри. Сайтда жойланган ҳар қандай материаллардан ёзма рухсатсиз фойдаланиш тақиқланади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги томонидан 02.12.2022 санасида №051412 сонли гувоҳнома билан ОАВ сифатида рўйхатга олинган.
Platina.uz сайтида реклама жойлаштириш масаласида +998 97 022 01 10 телефон рақамига (Telegram: Platina PR) мурожаат қилинг. Таҳририят билан алоқа: info@platina.uz
18+