bolalar

Oʻzbekistonda 30 ming chaqaloq ishtirokida oʻtkazilgan tadqiqot natijalariga koʻra, har ming yangi tugʻilgan bolaning birida irsiy metabolik kasallik aniqlangan. Xitoyda 4 800 chaqaloqdan birida qayd etilgan. Rossiyada bu koʻrsatkich Oʻzbekistondagidan taxminan ikki baravar past, Eron va ayrim arab mamlakatlarida esa natijalar biznikiga yaqin. Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti Shahlo Turdiqulova Platina.uz’ga bergan intervyusida genetika boʻyicha Oʻzbekistonda katta xavf mavjudligi haqida gapirdi. Shuningdek, olima hozirda ogʻir kasalliklarga uchrab bevaqt vafot etish holatlari nega koʻpayganiga oydinlik kiritdi.

Ekspert tahliliga koʻra, hissiy jihatdan kuchli xabarlar, bir xil gʻoyalarning takrorlanishi va manipulyativ iboralar axborotni tanqidiy baholash qobiliyatini susaytirishi mumkin. Ayniqsa, dunyoqarashi va qadriyatlari shakllanayotgan oʻsmirlar bunday taʼsirga nisbatan zaifroq boʻlishi mumkin. 

Samarqandda “Bolalar farovonligiga investitsiya: kelajak avlodlarning barqaror va adolatli taraqqiyoti sari yoʻl” butunjahon sammiti davom etmoqda. Tadbirda soʻzga chiqqan Shahnoza Mirziyoyeva bolalar farovonligi, ularning salomatligi va xavfsizligini taʼminlash har bir mamlakatning muhim vazifasi ekanini taʼkidladi.

​Qonun bilan 14 yoshga toʻlmagan shaxsga nisbatan jinsiy zoʻravonlik uchun uzoq muddatli 25 yilgacha yoki umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi joriy etilmoqda. ​Bolaning oʻlimiga sabab boʻlgan qasddan sodir etilgan jinoyatlar uchun shartli hukm qilish va jazodan muddatidan ilgari shartli ozod qilish butunlay taqiqlanmoqda. 

Oliy Majlis Senati mazkur masalada qonunni koʻrib chiqmoqda. Bunday jinoyatlarni sodir etgan shaxslarga nisbatan insonparvarlik aktlari, shartli ozod qilish, jazoni muddatidan oldin tugatish va boshqa yengillashtiruvchi choralarni qoʻllash imkoniyatlarini cheklash nazarda tutilmoqda.

Hujjatga koʻra, 14 yoshga toʻlmagan bolalarga nisbatan nomusga tegish va jinsiy ehtiyojni zoʻrlik bilan gʻayritabiiy usulda qondirish jinoyatlari uchun 25 yilgacha yoki umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi belgilanmoqda. Zoʻravonlikdan jabrlangan yoki unga guvoh boʻlgan bolalarga davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish mexanizmlari yoʻlga qoʻyiladi. 

Bu haqda deputat, parlamentning Demokratik institutlar va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish masalalari qoʻmitasi raisi Gulruh Agzamova maʼlumot berdi. Bunday holatlar boʻyicha 2024 yilda — 129 ta, 2025 yilda esa 123 ta jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan.

​Unda 100 dan ortiq mamlakatdan siyosiy yetakchilar, vazirlar, xalqaro tashkilotlar, ekspertlar, biznes va fuqarolik jamiyati vakillari, shuningdek, bolalar va oʻsmirlar ishtirok etadi. 

Jabrlangan shaxs reabilitatsiya markaziga joylashtirilganda uning ish joyi (lavozimi) saqlab qolinadi. 

Har bir bunday hisob raqamiga davlat tomonidan 500 AQSh dollari miqdorida mablagʻ joylashtirildi. Ushbu mablagʻlar yildan-yilga kapitalizatsiya hisobiga jamgʻarilib boradi. 

Platina Podcast navbatdagi sonida zoʻravonlikka uchragan himoyasiz bolalarni himoya qilish tizimi qanday ishlashi haqida soʻz boradi.

Chegirma kattalar hamrohligida sayohat qiladigan 2 yoshdan 12 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun amal qiladi.