Raqobat qoʻmitasi "IMEI" kodlar boʻyicha eslatma bilan chiqdi.

Qoʻmita tomonidan mobil qurilmalar "IMEI" kodlari tizimda roʻyxatdan oʻtmagani va xariddan soʻng qayta roʻyxatdan oʻtkazish zarurati yuzaga kelayotgani bilan bogʻliq murojaatlar yuzasidan tegishli vazirlik va idoralar, jumladan tizim operatorlari jalb etilgan holda oʻrganish ishlari olib borildi.

Mazkur masala boʻyicha isteʼmolchilar tomonidan Raqobat qoʻmitasi va qoʻmitaning hududiy boshqarmalariga 2025 yil davomida 147 ta murojaat kelib tushgan. Mazkur murojaatlarning 55 tasi ijobiy hal qilingan, 89 tasiga huquqiy tushuntirish berilgan. Qolgan 3 tasi tegishliligi boʻyicha vakolatli organlarga yuborilgan.

Oʻrganish natijalariga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonunining:

• 6-moddasiga asosan, ishlab chiqaruvchi (ijrochi, sotuvchi) isteʼmolchiga oʻzi realizatsiya qilayotgan tovar (ish, xizmat)lar haqida oʻz vaqtida zarur, toʻgʻri va tushunarli maʼlumot berishi shart;

• 11-moddasida ishlab chiqaruvchi (ijrochi) kafolat muddati mobaynida tovar (xizmat)ning, shu jumladan, butlovchi buyumlarning normal ishlashini (qoʻllanilishini, ulardan foydalanilishini) taʼminlashi shart.

Vazirlar Mahkamasining 778-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomga muvofiq, mobil qurilmalarni roʻyxatdan oʻtkazish uchun tadbirkorlik subʼektlari javobgar hisoblanadi. Nizomga koʻra, barcha "IMEI" kodlarini roʻyxatdan oʻtkazish majburiyati ishlab chiqaruvchi, import qiluvchi yoki sotuvchi zimmasiga yuklatiladi.

Shuningdek, Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonunga muvofiq, isteʼmolchi tovarni erkin tanlash va sifatini talab qilish huquqiga ega, sotuvchi esa qoʻshimcha xizmatlarni majburan yuklay olmaydi.

"IMEI" kodlarini roʻyxatdan oʻtkazish majburiyati isteʼmolchiga emas, balki import qiluvchi yoki ishlab chiqaruvchiga yuklatiladi. Chakana savdoda esa roʻyxatdan oʻtkazilgan qurilmani taqdim etish masʼuliyati sotuvchi zimmasida boʻladi.

Yuqoridagilarga koʻra, qoʻmita quyidagilarni eslatib oʻtgan: respublika hududida mobil qurilmalarni ishlab chiqaruvchi yoki import qilib sotuvchi tadbirkorlik subʼektlari tomonidan "IMEI" kodlarini roʻyxatdan oʻtkazish talablariga rioya etilmagan va isteʼmolchilar huquqlari buzilgan taqdirda, belgilangan tartibda taʼsir choralari qoʻllaniladi.