Muhim yangiliklar

Hali insoniyat Covid-19 pandemiyasi vahimalarini toʻliq unutmasdan, 2026 yil oktabrida Irkutskdagi Oʻlatga qarshi kurash instituti xodimasi bilan bogʻliq voqea yangi epidemiya haqidagi xavotirlarni kuchaytirib yubordi. "Oʻlat" soʻzi koʻpchilik tasavvurida oʻrta asr shaharlari, huvillab qolgan koʻchalar va ommaviy oʻlim manzaralarini uygʻotadi. Ammo ilmiy nuqtai nazardan oʻlat oʻtmishda qolib ketgan kasallik emas. Uning qoʻzgʻatuvchisi tabiatda doim insoniyatga hamroh boʻlib kelgan. 

Buzgʻunchi shia jangarilari, "Ansor ulloh" - husiylar harakatining asosiy kuchi -  uning klassik armiyalar bilan teng qurollanganida emas. Husiylar oʻn yildan ortiq davom etgan urush natijasida asimmetrik kurash usullarini oʻzlashtirdi: raketa va dron imkoniyatlari, tarqoq harbiy tuzilma, dengiz kommunikatsiyalariga bosim va mahalliy ijtimoiy-siyosiy tayanch bir tizimga birlashdi. Eronning harbiy-siyosiy koʻmagi bu salohiyatni kuchaytirdi.

Prezident farmoni bilan Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Taʼlim va ilm-fan vazirligi sifatida qayta tashkil etildi. 

Sanepidqoʻmita Rossiyada oʻlat tarqalgani boʻyicha xabarlarni izohladi. Ayni paytda kasallik bilan bogʻliq maʼlumotlar oʻrganilmoqda.

Boshlangʻich sinf oʻquvchilari uchun ham fan olimpiadalari yoʻlga qoʻyiladi. Olimpiadaning respublika bosqichida gʻolib boʻlgan oʻquvchining ustoziga 100 million soʻm mukofot beriladi. ​Yangi oʻquv yilidan 100 ta maktabning bittadan sinfida matematika, informatika va tabiiy fanlar toʻliq ingliz tilida oʻqitiladi. 

Bugun xalqaro tizim bir vaqtning oʻzida bir necha bosimga duch kelgan: Ukrainadagi urush davom etmoqda, Yaqin Sharqda xavfsizlik inqirozi chuqurlashgan, Gʻazo va Falastin masalasi global diplomatiyani turli oqimlarga boʻlib turibdi, Eron atrofidagi keskinlik energetika va transport xavfsizligiga taʼsir koʻrsatyapti, sunʼiy intellekt esa texnologik raqobatdan xalqaro xavfsizlik masalasiga aylangan. Ayni paytda esa BMTning oʻzi moliyaviy tanqislik, institutsional samaradorlik va vakolatlarining amaliy taʼsiri borasida jiddiy sinovdan oʻtmoqda. 

Saudiya Arabistonining zaifligini harbiy resurslar yetishmasligi bilan izohlash toʻgʻri emas. Muammo tahdidning asimmetrik – tengsiz xususiyatida mujassam. Husiylar Yaman ichidagi quruqlik orqali harbiy bosimini Saudiya hududiga raketa va dron hujumlari hamda dengiz qatnoviga tahdid bilan birlashtira olmoqda.

Bu 2022 yil fevralda Rossiyaning Ukrainaga keng koʻlamli harbiy harakatlari boshlanganidan keyingi birinchi Davlat dumasi saylovidir. Shu sababli tashqi siyosat va urush saylov kampaniyasining deyarli barcha boshqa mavzulariga taʼsir qilmoqda.  Agar parlamentdagi hozirgi siyosiy muvozanat deyarli saqlanib qolsa, tashqi siyosat, mudofaa xarajatlari va davlat boshqaruvidagi asosiy kurs boʻyicha keskin institutsional burilishlarni kutib boʻlmaydi. 

Bir necha yil avval insoniyat mavjudligiga tahdid soluvchi sunʼiy intellekt haqidagi bahslar asosan ilmiy fantastika mavzusi edi. Bugun uni futurolog va faylasuflargina emas, yirik SI-kompaniyalar rahbarlari, kiberxavfsizlik mutaxassislari, matematiklar, avtonom tizimlar ishlab chiquvchilari va davlat tuzilmalari ham muhokama qilmoqda. 

Serbiyaning Oʻzbekistonga uzoq masofali ballistik raketalar sohasida hamkorlik qilishni taklif etgani Markaziy Osiyodagi harbiy-siyosiy vaziyatga nisbatan jiddiy savollarni yuzaga keltirdi. Oʻzbekistonga bunday qurol nima uchun kerak? Nega Toshkent raketasozlik sohasida aynan Serbiya bilan hamkorlik qilishi mumkin? Bu tashabbus Rossiya manfaatlari bilan bogʻliqmi?

Folklend orollarining geografik joylashuvi ularning siyosiy va strategik ahamiyatini ham belgilab beradi. Arxipelag Janubiy Amerika qirgʻoqlariga yaqin boʻlishiga qaramay, Buyuk Britaniyadan minglab kilometr uzoqda joylashgan. Shu bilan birga, orollar Janubiy Atlantikadagi dengiz yoʻllari, baliqchilik hududlari, Antarktidaga olib boruvchi yoʻnalishlar va istiqbolli neft konlari yaqinida joylashgan. 

Hozirgi zamonda geosiyosiy mojarolar tobora bir-biridan ayro holda qolmayapti. Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi va Eron atrofidagi qarama-qarshilik harbiy texnologiyalar, razvedka, energetika bozorlari va logistika orqali bir-biriga bogʻlanmoqda. Ammo bu bogʻliqlikning yana bir oʻlchovi bor — bu ekologik oʻlchovdir. Mojarolar qancha uzoq davom etsa, ularning davlatlar va insonlar uchun emas, balki iqlim, dengiz ekotizimlari va energetik transformatsiya uchun ham narxi shuncha yuqori boʻladi.