IFCB «Iman Invest» bilan hamkorlikni toʻxtatdi: kompaniya rahbari va xalqaro auditor oʻrtasida mojaro

IFCB tekshiruvi: investorlar mablagʻlari qanday ishlatilgan?

IFCB maʼlumotiga koʻra, 2026 yil iyul oyida kengashga «Iman Invest» faoliyatidagi shubhali moliyaviy operatsiyalarni aks ettiruvchi hujjatlar kelib tushgan. Shundan soʻng xalqaro moliyachilar, huquqshunoslar va sharʼiy auditorlardan iborat taftish komissiyasi tuzilgan. Komissiya uch yarim oy davomida tekshiruv olib borgan, moliyaviy tekshiruvlar esa 15 oktabrda yakunlangan.

Kengash xulosasida kompaniya rahbariyati investorlar mablagʻlaridan islom moliyasi tamoyillari, ichki hujjatlar va Oʻzbekiston qonunchiligiga zid ravishda foydalangani taʼkidlangan.

Jumladan, «Iman Invest» mudoraba tamoyili asosida faoliyat yuritishiga qaramay, investorlar kapitali yoki uning bir qismi qaytarilmaydigan holatga kelgan paytda ham foyda taqsimlashda davom etgani aytiladi.

Shuningdek, investorlar mablagʻlari qimmatbaho avtomobillar va xonadonlar xarid qilish, shaxsiy manfaatlar hamda maʼmuriy xarajatlar uchun sarflangani qayd etilgan.

IFCB xulosasiga koʻra, buning natijasida kompaniyada bir necha million dollarlik moliyaviy kamomad yuzaga kelgan. Kengash vakili investorlar oʻz mablagʻlarini qaytarishni talab qilgan taqdirda, kompaniya barcha majburiyatlarini toʻliq bajarishga qodir boʻlmasligi mumkinligini bildirgan.

Shu sababli IFCB aniqlangan qoidabuzarliklar bartaraf etilib, yetkazilgan zarar qoplanmaguncha «Iman Invest»ga mablagʻ kiritishni shariat nuqtai nazaridan tavsiya etmasligini maʼlum qilgan.

Kompaniya rahbari Rustam Rahmatov esa oʻz bayonotida kompaniya faoliyati yuzasidan yakuniy xulosa berilmaganini va sharʼiy audit jarayoni davom etayotganini taʼkidlagan.

Rustam Rahmatov ayblovlarni rad etdi

«Iman» asoschisi Rustam Rahmatov xalqaro auditor va IFCB kengashi aʼzosi Mahmud Usmon tomonidan kompaniya faoliyatiga nisbatan bildirilgan daʼvolarni rad etdi.

Rahmatovning aytishicha, tomonlar oʻrtasidagi kelishmovchilik xizmat haqlarini kamaytirish masalasi hamda «Iman xolding» aksiyalaridan ulush soʻralishi ortidan yuzaga kelgan.

Uning bayonotiga koʻra, Mahmud Usmon bilan ikki yarim yillik hamkorlik davomida auditorga 100 ming dollardan ortiq xizmat haqi toʻlangan. Keyinchalik kompaniya ushbu toʻlovlar miqdorini kamaytirishga qaror qilgan.

Rahmatovning taʼkidlashicha, shundan soʻng Mahmud Usmon «Iman xolding» aksiyalaridan ulush soʻragan. Kompaniya asoschisi sheriklari bilan maslahatlashganidan keyin bu taklifni rad etgan. Uning fikricha, aynan shu holat tomonlar oʻrtasidagi kelishmovchilikka sabab boʻlgan.

Biroq bu bayonotdagi vajlar va tomonlar oʻrtasidagi kelishmovchilikning sabablari mustaqil ravishda tasdiqlangani haqida maʼlumot berilmagan.

Mahmud Usmon: «Barcha hujjatlarni taqdim qilamiz»

Rustam Rahmatovning bayonotidan keyin islom moliyasi boʻyicha xalqaro auditor va IFCB kengashi aʼzosi Mahmud Usmon oʻzining Telegram sahifasida javob eʼlon qildi. U kompaniya asoschisining fikrlarini rad etib, Rahmatovni jamoatchilikni chalgʻitishga urinishda aybladi.

«Iman Invest kompaniyasi rahbari uyatsizlarcha bizga tuhmat bilan chiqish qilibdi. Bu uning qanchalik umidsiz ahvolga tushib qolganini koʻrsatib beradi. Alloh taolo xalq pulini yegan har qanday kimsani dunyo va oxiratda jazolasin!» — deb yozdi Usmon.

Auditor kompaniya rahbari dalillarni talab qilganidan soʻng, oʻz sahifasida investorlar mablagʻlari hisobidan olingani aytilayotgan xorijiy avtomobilning fotosurati va videosini ham eʼlon qildi.

Mahmud Usmonning taʼkidlashicha, u kompaniya faoliyatiga doir daʼvolarini tasdiqlovchi hujjatlarni jamoatchilikka taqdim etishga tayyor.

«Biz siz azizlarga uning oʻzi dalil soʻragani uchun birma-bir barcha hujjatlarni taqdim qilamiz. Hujjatlar orasida kompaniya direktorlari yozgan tushuntirish xatlari, uning oʻz qilmishlarini tan olib imzo qoʻygani aytilayotgan taftish komissiyasi qarorlari, noqonuniy tranzaksiyalarni isbotlovchi hujjatlar va uning roziligi bilan yozib olingan koʻplab Zoom uchrashuvlari videolari bor», — deya yozdi IFCB kengashi aʼzosi Mahmud Usmon.

Uning ushbu bayonotida tilga olingan hujjatlar va videoyozuvlarning toʻliq mazmuni, shuningdek, ular yuzasidan mustaqil tekshiruv natijalari hozircha ochiqlanmagan.

Usmonning taʼkidlashicha, u aksincha, Rahmatovga oʻz ulushini yetimxonaga berishni taklif qilgan. Shuningdek, kompaniya rahbari investorlar mablagʻlarini boshqarishdan chetlatilishi va uning oʻrniga boshqa rahbar tayinlanishi kerakligini bildirgan.

«Kerak emas menga ulushing, dedim. Yetimxonaga berib yubor, dedim. Menga ulush kerak emas, sen ketgin, odamlarning puli sening qoʻlingda qolmasin, oʻrningga boshqa rahbar qoʻyib, yoʻq boʻlib ketgin shu kompaniyadan, dedim. Va bu narsani hamma tasdiqladi. Uning tarafida turgan odamlar ham “Siz ketmasangiz boʻlmaydi”, dedi», — deydi Mahmud Usmon.

Uning soʻzlariga koʻra, hatto Rahmatovning ayrim maslahatchilari ham kompaniya rahbari lavozimidan ketishi kerakligini bildirgan.

Mahmud Usmon, shuningdek, mazkur holat yuzasidan shayx Abror Muxtor Aliy ham guvohlik berishi mumkinligini aytdi.

U Rustam Rahmatovning oʻziga nisbatan bildirgan ayblovlari yuzasidan tegishli idoralarga, jumladan, sudga murojaat qilib, oʻz huquqlarini himoya qilishini ham maʼlum qildi.

Mahmud Usmonning bayonotiga koʻra, Rahmatov lavozimidan ketmagani sababli kompaniyaga aloqador ayrim shaxslar va moliyachilar oʻzlari faoliyatini tark etgan. Biroq bu holatga oid batafsil maʼlumotlar va tegishli shaxslarning mustaqil izohlari hozircha keltirilmagan.

70 mln dollarlik portfelda 20 mln dollarlik kamomad bormi?

Mahmud Usmon oʻz bayonotida «Iman Invest»ning moliyaviy faoliyati bilan bogʻliq raqamlarni ham keltirdi.

Uning aytishicha, kompaniya faoliyatini tekshirgan moliyachilar hujjatlarda 20 mln dollarlik kamomad borligini qayd etgan. Kompaniyaning 70 mln dollarlik portfelida taxminan 20 mln dollarlik tafovut mavjudligi muhokama qilingan yigʻilishlarda ham koʻtarilgan.

Usmon taftish komissiyasi tuzilganini, komissiya kompaniya faoliyatidagi muammolarni qayd etganini va Rustam Rahmatov tegishli masalalar muhokama qilingan hujjatlarni imzolaganini bildirdi.

Uning taʼkidlashicha, hujjatlarda millionlab dollar mablagʻlarning sarflanishi, avtomobillar va uy-joylar bilan bogʻliq moliyaviy operatsiyalar ham aks etgan.

Shu bilan birga, 20 mln dollarlik kamomad haqidagi maʼlumotni kompaniyaning yakuniy moliyaviy hisoboti yoki mustaqil audit xulosasi bilan tasdiqlash zarur. Hozircha keltirilgan raqamlar Mahmud Usmonning bayonoti va u tilga olgan hujjatlarga asoslanadi. Kompaniya rahbariyatining ushbu raqamlar yuzasidan batafsil javobi ham muhim.

Hujjatlarda boshqaruv kompaniyasiga berilgan qarzlar qayd etilgan

Mahmud Usmon oʻzining Telegram kanalida kompaniya faoliyatiga oid hujjatlarni eʼlon qilishni boshlaganini bildirdi.

Ular orasida «Iman Halal Investments» yagona ishtirokchisining 2026 yil 1 iyuldagi taftish komissiyasini tashkil etish toʻgʻrisidagi qarori ham bor.

Hujjatda boshqaruv kompaniyasiga operatsion xarajatlarni qoplash uchun muntazam ravishda qarz mablagʻlari berib kelingani qayd etilgan. 2026 yil 31 may holatiga koʻra, boshqaruv kompaniyasining qarzi 2,97 mln dollarni tashkil etgan.

Shuningdek, boshqaruv kompaniyasi xarajatlarining «Iman Halal Investments» zimmasiga yuklanishi investorlar uchun ajratiladigan dividendlar miqdorini kamaytirgani taʼkidlangan.

Hujjatda bunday xarajatlar qatoriga ish haqi, marketing, skoring va tranzaksiya komissiyalari kabi toʻlovlar kiritilgan.

Mazkur masala investorlar mablagʻlaridan foydalanish tartibi va kompaniyalar oʻrtasidagi moliyaviy munosabatlar qanchalik shaffof boʻlganiga oid savollarni yuzaga keltiradi. Biroq qarzlarning berilish shartlari, ularning qaytarilishi va xarajatlarni taqsimlash mexanizmini toʻliq baholash uchun tegishli shartnomalar hamda moliyaviy hisobotlarni oʻrganish kerak.

Muammoli kreditlar 9,5 mln dollarni tashkil etgan

Mahmud Usmon eʼlon qilgan hujjat ilovasining toʻrtinchi bandida 2026 yil 31 may holatiga «Iman»ning hozir xarid qil, keyin toʻla — BNPL (Buy Now, Pay Later) portfelidagi muammoli kreditlar miqdori 9,5 mln dollarni tashkil etgani koʻrsatilgan.

Hujjatda portfelning taxminan 17–18 foizi muddati oʻtgan muammoli qarzlardan iborat boʻlgani qayd etilgan.

Bunday koʻrsatkichlar kompaniyaning kredit portfeli sifati va qarzdorliklarni undirish samaradorligi bilan bogʻliq masalalarni kun tartibiga olib chiqadi. Biroq muammoli kreditlar miqdori oʻz-oʻzidan kompaniyada aynan shuncha zarar yoki kamomad mavjudligini anglatmaydi. Buning uchun kreditlarning qaytarilish ehtimoli, taʼminot, zaxiralar va hisob-kitoblar ham tahlil qilinishi lozim.

Hujjatning beshinchi bandida esa investorlar mablagʻlari toʻliq qaytarilmagan boʻlsa-da, ayrim dividendlar toʻlangani yuzasidan eʼtirozlar bildirilgan.

Taftish komissiyasi vakillari bunday toʻlovlar investorlar kapitali va daromadlarini hisoblash tartibiga taʼsir qilishi mumkinligini taʼkidlagan.

Mazkur masala islom moliyasi nuqtai nazaridan ham muhim. Chunki mudoraba tamoyilida foyda oldindan kelishilgan nisbat asosida taqsimlanadi, kapitalning zarari esa, odatda, boshqaruvchining beparvoligi, qonunbuzarligi yoki shartlarni buzishi isbotlanmagan boʻlsa, kapital egasi zimmasida boʻladi. Shu sababli foydani taqsimlashdan oldin kapital va moliyaviy natijalarni toʻgʻri hisoblash alohida ahamiyatga ega.

Investorlar mablagʻlari hisobidan Mercedes-Benz S500 xarid qilinganmi?

Eʼlon qilingan hujjatlardagi yana bir masala — Mercedes-Benz S500 avtomobilining xarid qilinishi.

2026 yil 3 iyuldagi qarorda keltirilishicha, yigʻilishda investorlar mablagʻlari hisobidan xarid qilingan ushbu avtomobil masalasi muhokama qilingan.

Hujjatga koʻra, 2026 yil 10 aprelda «Founders Trust 1» MChJ hisobiga 128 ming dollar oʻtkazilgan. Taftish komissiyasi ushbu mablagʻ kompaniya taʼsischisi Rustam Rahmatov foydalanishi uchun avtomobil xarid qilishga sarflanganini qayd etgan.

Komissiya mazkur bitimni kompaniya va investorlar manfaatlariga muvofiq emas deb baholagan.

Qarorda avtomobilga oid hujjatlarni taqdim etish, avtomobilni sotish yoki mablagʻni qaytarish orqali ehtimoliy zararni qoplash choralarini koʻrish belgilangan.

Bundan tashqari, hujjatda Rustam Rahmatov bilan 2023 yil 1 dekabrda tuzilgan BYD Champion avtomobilini muddatli toʻlovga olish shartnomasi boʻyicha toʻlovlar ham oʻz vaqtida amalga oshirilmagani qayd etilgan.

Mahmud Usmon ushbu hujjatlar bilan Rahmatovning shaxsan tanishgani va ularni imzolaganini aytmoqda. Biroq hujjatlarning toʻliq nusxalari, toʻlovlarning yakuniy holati va kompaniya rahbarining bu operatsiyalar yuzasidan izohi masalani xolis baholash uchun muhim.

Hujjatlar va Zoom yozuvlari eʼlon qilinishi kutilmoqda

Mahmud Usmon jamoatchilikka taftish komissiyasining hujjatlari, moliyaviy masalalar muhokama qilingan materiallar va bir necha soat davom etgan Zoom yigʻilishlarining yozuvlarini taqdim etishini bildirgan.

Uning soʻzlariga koʻra, ayrim uchrashuvlar toʻrt, besh, hatto oʻn soat davom etgan. Shu sababli yozuvlarni Telegram bilan birga Instagram va YouTube platformalarida ham eʼlon qilish rejalashtirilmoqda.

Agar ushbu materiallar toʻliq taqdim etilsa, kompaniya faoliyati, moliyaviy qarorlar va tomonlar oʻrtasidagi kelishmovchiliklarni batafsilroq oʻrganish imkoniyati paydo boʻlishi mumkin.

Shu bilan birga, yozuvlar va hujjatlarning mazmuni, ularning toʻliqligi hamda konteksti mustaqil ravishda tekshirilishi lozim.

Shayx Taqiy Usmoniy bilan hamkorlik masalasi

Mahmud Usmon «Iman Invest» faoliyatiga oid shubhali va noqonuniy deb hisoblayotgan tranzaksiyalar boʻyicha hujjatlar prokuratura hamda tegishli tashkilotlarga topshirilganini ham maʼlum qildi.

Bundan tashqari, u Rustam Rahmatovning kompaniya bilan bogʻliq xalqaro hamkorlikka oid bayonotlariga izoh berdi.

Usmonning aytishicha, Rahmatov dastlab shayx Muhammad Taqiy Usmoniyning oʻgʻli shayx Hasan bilan hamkorlik qilishi haqida maʼlum qilgan, keyinchalik esa shayx Taqiy Usmoniyning oʻzi bilan ishlashini aytgan.

«Biz shayx Taqiy Usmoniyga oʻzimizning xulosamizni va uning barcha dalillarini yetkazib qoʻyganmiz», — dedi Mahmud Usmon.

Uning taʼkidlashicha, kompaniya faoliyatiga oid xulosalar arab tilida shayx Taqiy Usmoniyga yuborilgan.

Mahmud Usmon shayx Taqiy Usmoniy ushbu kompaniya bilan hamkorlik qilmasligi mumkinligini taxmin qilgan, biroq bu masalaga vaqt oydinlik kiritishini aytgan. Shayx Taqiy Usmoniyning oʻzi yoki uning vakillari tomonidan bu masala yuzasidan bildirilgan mustaqil izohlar keltirilmagan.

Usmon, shuningdek, oʻziga bosim oʻtkazilishi mumkinligi haqidagi xavotirlarni ham tilga oldi. Uning aytishicha, ayrim vositachilar va diniy ulamolar unga ehtiyot boʻlishni tavsiya qilgan. Shunga qaramay, u kompaniya faoliyatiga oid maʼlumotlarni oshkor qilishni jamoatchilik oldidagi vazifasi deb bilishini taʼkidladi.

U Rahmatov eʼtiborini oʻziga qarshi bayonotlar berishga emas, investorlar oldidagi majburiyatlarni bajarish va mablagʻlarni qaytarish masalasiga qaratishi kerakligini aytdi.

Investorlar uchun asosiy savol — mablagʻlar qaytariladimi?

«Iman Invest» atrofidagi mojaro endilikda faqat tomonlarning oʻzaro ayblovlari bilan cheklanmayapti. Muammo kompaniya portfelining holati, muammoli kreditlar, boshqaruv kompaniyasiga berilgan qarzlar, dividendlar va ayrim xarajatlarning investorlar mablagʻlari hisobidan qoplangan-qoplanmagani kabi moliyaviy masalalarni ham qamrab olmoqda.

IFCB avvalroq «Iman Invest» bilan hamkorlikni toʻxtatganini va aniqlangan qoidabuzarliklar bartaraf etilib, zarar qoplanmaguncha kompaniyaga mablagʻ kiritishni shariat nuqtai nazaridan tavsiya etmasligini bildirgan edi.

Mahmud Usmonning yangi bayonotida keltirilgan raqamlar va hujjatlar esa kompaniyaning moliyaviy holati yuzasidan qoʻshimcha savollar tugʻdirmoqda. Biroq 20 mln dollarlik kamomad, avtomobil xaridi va boshqa operatsiyalar yuzasidan yakuniy xulosa chiqarish uchun hujjatlarni mustaqil audit hamda vakolatli organlar tekshiruvi orqali tasdiqlash zarur.

Kompaniya rahbariyati tomonidan ushbu daʼvolarga beriladigan batafsil javob, investorlar mablagʻlarining amaldagi holati va ularni qaytarish boʻyicha aniq reja mojaroning keyingi rivojida hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻladi.