Antoniu Koshta Yevropa Ittifoqi yetakchilarining tanqidiga uchradi
Energiya narxlari va Yevropa Ittifoqining yetti yillik byudjeti boʻyicha kelishmovchiliklar Yevropa Kengashi prezidentining muzokaralarni boshqarish uslubidan norozilikni kuchaytirdi.
Yevropa Kengashi prezidenti Antoniu Koshta Yevropa Ittifoqi yetakchilari oʻrtasida kelishuvga erishish borasida jiddiy tanqidlarga duch keldi. Payshanba kuni boʻlib oʻtgan sammitda energiya narxlari va ittifoqning navbatdagi yetti yillik byudjeti yuzasidan 14 soat davom etgan muzokaralar sezilarli natija bermadi.
POLITICO nashriga suhbat bergan diplomatlarning aksariyati Koshtani muzokaralarni samarali boshqara olmaganlikda aybladi. Ularning fikricha, energetika masalasidagi bahslar nazoratdan chiqib ketgan, natijada muhokamalar yarim tundan keyin ham davom etgan.
Energetika boʻyicha keskin kelishmovchilik
Sammitda asosiy tortishuvlardan biri Yevropa Ittifoqining 2028 yildan boshlab binolarni isitish va transport sohalarida uglerod chiqindilariga narx belgilashni nazarda tutuvchi "ETS2" tizimi boʻldi.
Germaniya, Ispaniya, Fransiya, Portugaliya, Skandinaviya davlatlari va Niderlandiya tizimni qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa, Italiya, Vengriya, Chexiya, Slovakiya va Polsha uni kechiktirish tarafdori boʻldi. Bu davlatlar yangi tartib energiya xarajatlarini oshirishi mumkinligidan xavotir bildirgan.
Kelishmovchiliklar sabab Koshta rejalashtirilgan matbuot anjumanini bekor qilishga va muzokaralarni kechki ovqatdan keyinga qoldirishga majbur boʻlgan.
Ayrim diplomatlar uni taklif etilgan tuzatishlarni oʻz vaqtida koʻrib chiqmaganlikda va muzokaralar ustidan nazoratni yoʻqotganlikda aybladi. Hatto ayrim rasmiylar Koshtaning faoliyatini uning salafi Sharl Mishel bilan taqqoslab, tanqidiy baho bergan.
Byudjet boʻyicha ham norozilik mavjud
Koshtaga nisbatan eʼtirozlar YI byudjeti masalasida ham kuchaydi. U yil oxirigacha 27 aʼzo davlat oʻrtasida kelishuvga erishishni maqsad qilgan. Biroq Shimoliy Yevropa mamlakatlari uni janubiy davlatlar manfaatlariga koʻproq yon bosayotgan boʻlishi mumkinligidan xavotirda.
Byudjet xarajatlarini qisqartirish tarafdorlari Koshtadan qoʻshimcha qisqartirishlar taklif etishni talab qilmoqda. Byudjet boʻyicha navbatdan tashqari sammit 26 noyabrga belgilangan.
Kelishuvga erishishning kechikishi Yevropa Ittifoqi uchun jiddiy muammo tugʻdirishi mumkin. Kelasi yilgi milliy saylovlar siyosiy kelishuvlarni yanada murakkablashtirishi ehtimoli bor. Ayni paytda ittifoq Xitoy bilan iqtisodiy raqobat, Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi va YI ga qarshi siyosiy kuchlarning kuchayishi kabi muammolarga duch kelmoqda.
Koshtani himoya qilayotganlar ham bor
Shunga qaramay, barcha diplomatlar tanqidlarga qoʻshilmaydi. Belgiya bosh vaziri Bart De Vever Koshtani «salohiyatli» va «ziyrak» siyosatchi deb atab, uning muzokaralarda hujjatlar matnini qayta-qayta muhokama qilishdan qochishini ijobiy baholadi.
Boshqa rasmiylar esa sammitdagi tartibsizlikka Koshtadan koʻra, kelishilgan xulosalarni qayta koʻrib chiqishga uringan davlatlar sabab boʻlganini taʼkidladi. Ayrim diplomatlar uning kelishuvga erishish mahoratini yuqori baholadi.
Koshtaning Yevropa Ittifoqi yetakchilari oʻrtasidagi kelishmovchiliklarni bartaraf etish va byudjet boʻyicha kelishuvga erishish qobiliyati kelgusi haftalarda sinovdan oʻtadi.
