Yadro quroli tahdidi, Ukraina va Tramp: Putin Valday klubida nimalar haqida gapirdi?

Rossiya Prezidenti Vladimir Putin Valday xalqaro munozara klubining 23-yillik yigʻilishining yalpi majlisidagi asosiy nutqidan soʻng, qator savollariga javob berdi.

Munozaraning katta qismi Rossiyaning Gʻarb bilan munosabatlari, Ukrainadagi urush, yadroviy toʻsiqlar, AQSh va Xitoy bilan oʻzaro munosabatlar va Rossiya iqtisodiyotiga bagʻishlandi.

Ukraina haqida

Putinning har doimgidek iddao qilishicha, Rossiya harbiy harakatlarni boshlamagan. "Haqiqat shundaki, biz buni xohlamadik va urushni biz boshlamadik; ular biz bilan jang qila boshladilar", dedi prezident.

U shuningdek, Minsk kelishuvlarini esladi. Putinning soʻzlariga koʻra, ayrim qoidalarning maʼnosi shundaki, agar Ukraina NATOga qoʻshilsa, mamlakatning janubi-sharqiy qismi ajralib chiqish huquqiga ega boʻlishi mumkin. Prezident Rossiya kelishuvlarning amalga oshirilishiga umid qilganini aytdi, ammo keyinchalik Gʻarb davlatlari ularni amalga oshirish niyatida emas degan xulosaga keldi.

Putin Ukrainaning betaraf maqomini Rossiyaning maqsadlaridan biri sifatida keltirdi. U Ukrainaning davlat suvereniteti deklaratsiyasini keltirdi, bu mamlakatning doimiy neytral davlat boʻlish niyatini tasdiqladi va Moskva Kiyevning NATOga aʼzo boʻlish yoʻlidagi keyingi yoʻnalishini uning xavfsizligiga taʼsir qiluvchi deb bilishini taʼkidladi.

RF prezidenti Rossiya va Ukrainadagi nishonlarga hujumlarni oʻzaro toʻxtatish takliflarini mantiqsiz deb atadi, Gʻarb sanksiyalari esa amalda qolmoqda. Shuningdek, u Ukrainaning Rossiya hududiga chuqur zarbalari Gʻarb mamlakatlarining razvedka va texnik yordamisiz imkonsiz ekanligini aytdi.

Putin NATO va Ukraina boʻyicha Minsk kelishuvlarining tafsilotlarini oshkor qildi.

Gʻarb va Yevropa bilan munosabatlar haqida

Putin SSSR qulaganidan keyin Gʻarbda "jazosizlik va ruxsat berish" hissi paydo boʻlganini taʼkidladi. U NATOning Yugoslaviyaga qarshi operatsiyasini buning dastlabki koʻrinishlaridan biri sifatida keltirdi. Uning soʻzlariga koʻra, Rossiyaning birinchi prezidenti Boris Yelsin Yugoslaviya masalasida Gʻarb mamlakatlari bilan muzokara olib borishga harakat qilgan, ammo uning pozitsiyasi eʼtiborga olinmagan.

Putin shuningdek, 2000-yillarda Gʻarb mamlakatlari bilan munosabatlarni yaxshilashga urinishlaridan afsuslanmasligini taʼkidladi. Uning soʻzlariga koʻra, bu harakatlar Moskvaga kelishuvlarga erishish uchun qoʻlidan kelgan barcha ishni qilganini koʻrish imkonini berdi. "Biz hamma narsani qildik, hamma narsani taklif qildik va u yerda bizni yaxshi kutib olmasliklarini angladik", dedi prezident.

Putin Rossiya Yevropa mamlakatlari bilan munosabatlarni tiklash uchun oldindan shartlar qoʻymasligini aytdi. U Yevropa Ittifoqining ayrim Yevropa davlatlarining Rossiya bilan oʻzaro munosabatlariga qoʻygan cheklovlarini tanqid qilib, Moskvaning hamkorlikka qaytishga tayyorligini bildirdi.

Prezident shuningdek, Rossiya "na 2029 yilda, na 2030 yilda, na 2050 yilda" boshqa mamlakatlarga hujum qilish niyatida emasligini aytdi. Biroq, u agar hujum sodir boʻlsa, Moskva javob berishini taʼkidladi.

Kaliningrad va yadroviy qurol haqida

Putin Rossiya Tashqi ishlar vazirligining Kaliningrad viloyatini blokada qilishga urinish holatida yadroviy quroldan foydalanish ehtimoli haqidagi bayonotlariga izoh berdi. Uning soʻzlariga koʻra, bu qoʻrqitish urinishi emas, balki Rossiyaga qarshi tahdidlarga javobdir.

Prezident Rossiya hududiga toʻgʻridan-toʻgʻri hujum qilingan taqdirda, mamlakatda mavjud boʻlgan "barcha qurollar"dan foydalanish muqarrar ravishda kun tartibida boʻlishini aytdi. U shuningdek, Moskvaning bayonotlarini NATOning Boltiqboʻyi mintaqasidagi harbiy faolligining kүchayishi bilan bogʻladi.

Harakat erkinligi haqida

Rossiya Rossiya kemalarini musodara qilishga urinishlar boʻlgan taqdirda ham shunga oʻxshash javob qaytaradi. Uning soʻzlariga koʻra, Boltiqboʻyi va Tinch okeanlari kabi turli mintaqalarda qasos choralari koʻrilishi mumkin.

Shu bilan birga, prezident Moskva navigatsiya erkinligini qoʻllab-quvvatlashini va qoʻshimcha cheklovlar joriy etilishiga qarshi ekanini taʼkidladi. U tomonlar mavjud qoidalarga rioya qilmasa, bu sohada yangi xalqaro normalar keraksiz ekanligini taʼkidladi.

AQSh va Tramp haqida

Putin AQSh prezidenti Donald Tramp va Xitoy prezidenti Si Szinpin bilan uch tomonlama uchrashuv oʻtkazishi mumkinligini aytdi. U bunday sammitning mazmunli kun tartibi boʻlishi kerakligini taʼkidladi.

Prezident Tramp bilan munosabatlarini uzoq muddatli va samimiy deb taʼrifladi va uning Ukraina mojarosini hal qilish borasidagi harakatlarini samimiy deb bilishini aytdi.

Putinning soʻzlariga koʻra, oʻnlab yillar davomida toʻplangan qarama-qarshiliklar Rossiya va AQSh oʻrtasidagi munosabatlarni tiklashga toʻsqinlik qilmoqda. Moskva bu omillar oʻtmishda qolib ketishidan va oʻzaro manfaatli hamkorlik uchun imkoniyatlar ochishidan manfaatdor.

Strategik qurollar haqida

Putinning taʼkidlashicha, Rossiya Qoʻshma Shtatlar bilan strategik qurollarni nazorat qilish boʻyicha muzokaralarni qayta boshlashga qarshi emas. Biroq, Moskva hali Rossiyaning takliflariga javob olmagan.

Prezident Rossiya boshqa davlatlarda boʻlmagan qurollarga ega ekanligini va shuning uchun oʻzini muzokaralar jarayoniga juda bogʻliq deb hisoblamasligini taʼkidladi. Shuningdek, u Rossiya yadroviy kuchlarining taxminan 98 foizi zamonaviy tizimlar ekanligini taʼkidladi.

Xitoy haqida

Putin Rossiya-Xitoy munosabatlarini ishonchli va doʻstona deb taʼrifladi. Uning taʼkidlashicha, Pekinning xalqaro ishlarda ortib borayotgan roli global siyosatni barqarorlashtirishga hissa qoʻshadi.