Yevropa Ittifoqi Alisher Usmonovga qarshi sanksiyalarni bekor qildi

Yevropa Ittifoqi mamlakatlarining doimiy vakillari ikki rossiyalik milliarder - USM Holdings asoschisi Alisher Usmonov va Alfa Group asoschilaridan biri Mixail Fridmanni sanksiyalar roʻyxatidan chiqarishga kelishib oldilar. Bu haqda Reuters va Euronews xabar berdi.

​Bu Rossiyaga qarshi sanksiyalar roʻyxatiga tegishli boʻlib, unga Yevropa Ittifoqi taxminan 3000 nafar jismoniy va yuridik shaxsni kiritgan. Ilgari u har olti oyda Yevropa Ittifoqiga aʼzo barcha 27 davlatning roziligi bilan uzaytirilardi. Endi esa Yevropa Ittifoqi vakillari ushbu dasturni bir vaqtning oʻzida uch yilga uzaytirishga kelishib oldilar.

Cheklovlarning bu uzaytirilgan muddati kelishuvning sharti edi: uch yilga uzaytirish evaziga biznesmenlarga qarshi sanksiyalarni bekor qilish.

​Sanksiyalar roʻyxati 15 sentabr kechasi tugashi kerak edi. Bir kun oldin, 14 sentabrda Yevropa Ittifoqi vakillari uni atigi bir haftaga uzaytirishga kelishib oldilar. Oʻsha paytda xabar qilinganidek, Yevropa Ittifoqi aʼzolari oʻrtasidagi kelishmovchiliklar Usmonovga qoʻyilgan cheklovlar tufayli yuzaga kelgan. Avval Slovakiya, keyin Fransiya unga qarshi sanksiyalarni bekor qilishni talab qildi. Blokning qolgan 25 aʼzosi bunga qarshi chiqdi. Keyin Lyuksemburg ham Fridmanga qarshi sanksiyalarni bekor qilishni soʻradi.

​Fransiya oʻz iltimosi uchun milliy xavfsizlik muammolarini keltirdi. EUobserver va Financial Times nashrlarining xabar berishicha, Parij Ozarbayjon bilan mahbuslarni ozod qilish toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida Usmonov nomidan vositachilik qilgan. Xususan, bu fransuz biznesmeni Martin Rayanning vataniga qaytarilishini oʻz ichiga olishi mumkin. Mart oyida Boku sudi uni Togʻli Qorabogʻ mojarosi paytida armiya haqida maʼlumot toʻplashda ayblanib, 10 yilga ozodlikdan mahrum qildi. Ozarbayjondan tashqari, Turkiya va Oʻzbekiston (Usmanov bu yerda tugʻilgan) ilgari Usmanovning sanksiyalar roʻyxatidan chiqarilishi uchun taʼsir qilgani aytilgan.

​Lyuksemburgning Fridmanni himoya qilishi uning mamlakat rasmiylariga qarshi 16 milliard dollarlik daʼvosi bilan bogʻliq. U bu daʼvoni 2024 yilda aktivlarining muzlatilishiga javoban bergan edi. Keyinchalik u Niderlandiya va Buyuk Britaniyaga qarshi shunga oʻxshash daʼvolarni qoʻzgʻatdi.

​22 sentabr holatiga koʻra, Latviya rossiyalik biznesmenlarga qarshi sanksiyalarni bekor qilishga qarshi boʻlgan yagona Yevropa Ittifoqi aʼzosi davlat boʻlib qoldi.

"Vaziyat qiyin. Sanksiyalarni 36 oyga uzaytirish toʻgʻri qadam boʻlardi. Biroq, buning narxi shunchaki sanksiyalar roʻyxatidan ikki shaxsni olib tashlash boʻlmasligi kerak", dedi Latviya Bosh vaziri Andris Kulbergs.

​Oxir-oqibat, Euronews xabar berishicha, Latviya vetosini bekor qildi va "konstruktiv betaraflikni tanladi". Bu kelishuvga erishish imkonini berdi. Yevropa Ittifoqi vakillari kelishilgan qarorni yozma ravishda tasdiqlashi bilan u kuchga kiradi. Shu bilan birga, Riga Fridman va Usmanovga qarshi milliy darajada sanksiyalar joriy qildi. Latviyadan tashqari, Estoniya ham shunday qildi.

​Yevropa Ittifoqi Kengashi 22 sentabr kuni kechqurun Rossiyaga qarshi sanksiyalarni 2029 yil 22 sentabrgacha uzaytirganini eʼlon qildi.

"Sanksiyalarni koʻrib chiqish doirasida Kengash shuningdek, roʻyxatlarga uchta shaxs va bitta tashkilotni kiritishni uzaytirmaslikka qaror qildi", deyiladi bayonotda.

Rossiyalik faol Gera Ugryumova taʼkidlaganidek, Yevropa Ittifoqi Kengashi veb-saytining individual sanksiyalar boʻlimida "biznesmenlar, oligarxlar va targʻibotchilar"ga qarshi koʻrilgan choralarni koʻrsatish uchun Usmanovning fotosurati ishlatilgan.

​Yevropa Ittifoqi 2022 yilda, Rossiyaning Ukraina bilan yirik urushi boshlanganidan koʻp oʻtmay, Usmanov va Fridmanga qarshi sanksiyalar joriy qildi. Yevropa Ittifoqi rasmiylari ikkala milliarderni ham Vladimir Putinning yaqin doirasi aʼzolari deb hisoblashdi. Sanksiyalar tufayli Fridman LetterOne investitsiya guruhi direktorlar kengashidan isteʼfoga chiqdi va Alfa-Bank va Alfa-Straxovaniye kompaniyalaridagi ulushini sotdi.