Kinotavsiya: ikkinchi jahon urushiga bagʻishlangan maxsus son

“Kinotavsiya” loyihasining bu galgi soni ikkinchi jahon urushiga bagʻishlanadi. Jahon kinosidagi eng filmlarni saraladik.

5. “Vatan”, 2006 (Oʻzbekiston)

Ushbu mavzu yodga olinganda, albatta, Zulfiqor Musoqovning mazkur filmini eslamasa boʻlmaydi. Bosh rollarda: Abdumannon Ubaydullayev, Muzaffar Saʼdullayev, Raʼno Shodiyeva, Bobur Yoʻldoshev.

Film uchun maxsus “Oʻzbekfilm” hududida konslager va harbiy harakatlar zonalari dekoratsiyalari qurilgan.

2007 yilda Malayziyada oʻtkazilgan 50-Xalqaro kinofestivalda “Osiyoning eng yaxshi filmi” nominatsiyasiga daʼvogarlik qilgan.

Syujet

Film bosh qahramon Qurbonning Amerikadagi hayoti bilan boshlanib, uning xotiralari orqali urush yillariga qaytadi. U sevgan qizi Gunafshani kutishga vaʼda berib, urushga ketadi, ammo asir tushib, keyinchalik Stalin lagerlarida azob chekadi. Oʻn yillar oʻtib, keksa chogʻida u barcha toʻsiqlarni yengib, oʻz qishlogʻiga – Shoʻrtepaga qaytishga qaror qiladi.

4. Buyuk Li, 2023 (Britaniya)

Eng kuchli biografik dramalardan biridir. Bosh rolda Keyt Uinslet. Rejissyor: Ellen Kuras.

Keyt Uinslet Li Miller rolini ijro etish uchun 8 yil davomida tayyorgarlik koʻrgan va film prodyuseri sifatida ham qatnashgan.

Syujet

Film mashhur fotojurnalist Li Millerning hayotiga bagʻishlangan. U ikkinchi jahon urushi davrida Vogue jurnali uchun frontning eng xavfli nuqtalaridan reportajlar tayyorlagan.

Filmda quyidagi muhim voqealar koʻrsatiladi:

• Li Millerning oddiy modeldan jasur harbiy muxbirga aylanishi;
• natsistlarning konslagerlaridagi dahshatlarni dunyoga fotorasmlar orqali koʻrsatib berishi;
• ayol kishi sifatida urush maydonida duch kelgan toʻsiqlari va ruhiy kechinmalari.

3. Nopok kimsalar, 2009 (Germaniya)

Mashhur rejissyor Kventin Tarantino suratga olgan urush haqidagi oʻziga xos jangari film. Ushbu kartina klassik tarixga oʻzgacha yondashuvi va kuchli aktyorlik mahorati bilan ajralib turadi. Bosh rollarda: Bred Pitt, Kristof Vals, Melani Loran, Dayan Kryuger, Maykl Fassbender, Till Shvayger.

Kristof Vals SS polkovnigi Gans Landa rolini shunchalik mahorat bilan oʻynaganki, buning uchun “Oskar” mukofotini qoʻlga kiritgan. Uning obrazi kinomuxlislar tomonidan kino tarixidagi eng kuchli “salbiy qahramon”lardan biri deb tan olingan.

Tarantino tarixni oʻzgartirgan. Ushbu filmda urush haqiqiy tarixdagidek emas, balki rejissyorning tasavvuridagidek yakunlangan (bu filmning eng kutilmagan qismi).

Tarantinoga xos boʻlgan uzun, shiddatli va maʼnoli suhbatlar filmning har bir soniyasini qiziqarli qiladi.

Filmning original nomida (Inglourious Basterds) ataylab imloviy xatolar qilingan. Bu rejissyorning uslubi boʻlib, uni boshqa shu nomdagi filmlardan ajratish uchun qoʻllanilgan.

Syujet

Film voqealari ikkinchi jahon urushi davrida, natsistlar tomonidan bosib olingan Fransiyada boʻlib oʻtadi. Filmda ikkita asosiy syujet liniyasi bor.

Leytenant Aldo Reyn (Bred Pitt) boshchiligidagi yahudiy-amerikalik askarlardan iborat guruh natsistlarni shafqatsizlarcha jazolash va Hitlerni yoʻq qilish uchun harakat qiladi.

Oilasini natsistlar oʻldirgan yosh yahudiy qiz – Shoshanna esa oʻzi egalik qiladigan kinoteatrda natsist rahbarlarini yoʻq qilish uchun reja tuzadi.

2. Nooliyjanob ishlar vazirligi, 2024 (AQSh)

Mashhur rejissyor Gay Richi tomonidan suratga olingan harbiy-sarguzasht komediyadir. Film Ikkinchi jahon urushi davridagi haqiqiy voqealarga – britan maxsus xizmatlari tomonidan oʻtkazilgan “Pochtmeyster” operatsiyasiga asoslangan.

Bosh rollarda: Henri Kavill, Eysa Gonsales, Alan Richson, Aleks Pettifer, Xiro Fayns Tiffin, Till Shvayger va boshqalar.

Film Demiyen Lyuisning kitobi asosida olingan boʻlib, unda Britaniyaning ilk maxsus kuchlari (SAS) qanday shakllangani koʻrsatiladi.

Syujetda Jeyms Bondning yaratilishiga aynan shu operatsiyadagi voqealar turtki boʻlgani haqida ishoralar bor.

Koʻpchilik tanqidchilar ushbu filmni Gay Richining “Nopok kimsalar”i deb atashgan. Yaʼni Tarantino bilan solishtirishgan.

Syujet

1942 yil. Natsistlarning suvosti kemalari Atlantika okeanida hukmronlik qilib, ittifoqchilarning taʼminot kemalarini yoʻq qilmoqda. Britaniya bosh vaziri Uinston Cherchill va kichik bir guruh harbiylar, jumladan, mashhur yozuvchi Yan Fleming (Jeyms Bond obrazining muallifi), natsistlarga qarshi kurashish uchun maxsus, “jentlmenlarga xos boʻlmagan” usullarni qoʻllaydigan jangchilar guruhini tuzadi. Ushbu maxfiy boʻlinma qoidalarni buzgan holda, dushman ortida xavfli operatsiyani amalga oshiradi.

1. “Oppenxaymer”, 2023 (Britaniya)

2023 yilning eng yirik kino voqeasi boʻlib, mashhur rejissyor Kristofer Nolan tomonidan suratga olingan biografik dramadir. Film atom bombasining ixtirochisi deb qaraladigan fizik Robert Oppenxaymerning hayoti haqida hikoya qiladi.

Bosh rollarda: Killian Myorfi, kichik Robert Dauni, Emili Blant, Mett Deymon.

2024 yilgi “Oskar” taqdirlash marosimida 7 ta mukofotni, jumladan, “Eng yaxshi film” nominatsiyasini qoʻlga kiritdi.

Kristofer Nolan yadroviy sinov sahnasini (Triniti) sunʼiy intellekt yoki kompyuter grafikasisiz, haqiqiy kimyoviy moddalar yordamida suratga olgan.

Aktyor Oppenxaymerning ichki iztiroblari va “men endi dunyolarni vayron qiluvchi oʻlimga aylandim” degan fikrini juda kuchli yetkazib bergan.

Film eng yuqori sifatdagi IMAX kameralarida olingan boʻlib, uning tasviri va ovozi tomoshabinni voqealar ichiga olib kiradi.

Film bilan bir kunda “Barbi” filmi ham premera qilingan, bu esa internetda mashhur “Barbenxaymer” trendining kelib chiqishiga sabab boʻlgan.

Syujet

Film uchta asosiy yoʻnalishda rivojlanadi:

Manxetten loyihasi: ikkinchi jahon urushi davrida Oppenxaymer boshchiligidagi olimlar guruhining Los-Alamosda dunyodagi birinchi atom bombasini yaratish jarayoni.

Triniti sinovi: bombaning ilk bor muvaffaqiyatli portlatilishi va buning oqibatlari.

Siyosiy taʼqib: urushdan keyin Oppenxaymerning siyosiy qarashlari tufayli unga nisbatan oʻtkazilgan surishtiruv va unga xiyonat qilgan hamkasbi Lyuis Shtrauss (kichik Robert Dauni) bilan bogʻliq ziddiyat.