Kinotavsiya: “Zulmat” va “Rango”dan “Oxir-zamon” loyihasi”gacha

“Kinotavsiya” loyihasining bu galgi sonida katta shov-shuvga erishgan va baland reytinglarni egallagan yangi premera haqida ham soʻz boradi. Marhamat, tanishing.

5. “Zulmat”, 2005 (Black, Hindiston)

Hindiston kinosining eng sara dramalaridan biri boʻlib, rejissyor Sanjay Lila Bhansali tomonidan suratga olingan. Ushbu film mashhur amerikalik yozuvchi Xelen Kellerning hayoti va uning "Hayotim qissasi" (The Story of My Life) avtobiografiyasidan ilhomlanib yaratilgan. Bosh rollarda Amitabx Bachchan va Rani Mukerji.

Film Hindiston kino tarixida rekord darajadagi yutuqlarni qoʻlga kiritgan. U Filmfare Awards marosimida 11 ta mukofotni olib, tarixiy natija qayd etgan. Amitabx Bachchan ushbu roli uchun eng yaxshi erkak roli nominatsiyasida Milliy kino mukofotini qoʻlga kiritgan.

Filmda hech qanday qoʻshiq va raqslar yoʻq, bu Hindiston kinosi uchun kamyob holat. Time jurnali (Yevropa talqini) ushbu filmni 2005 yilning “Dunyodagi eng yaxshi 10 ta film” qatoriga kiritgan va u 5-oʻrinni egallagan.

Filmning turkcha talqini 2013 yilda “Mening dunyoim” (Benim Dünyam) nomi bilan qayta suratga olingan.

Syujet

Film Mishel Maknelli ismli qizning hayoti haqida. U goʻdakligida ogʻir xastalik tufayli koʻrish va eshitish qobiliyatidan mahrum boʻladi. Uning dunyosi faqat zulmat va sukunatdan iborat boʻlib, u atrofdagilar bilan muloqot qilolmay, tajovuzkor oʻsadi. Uning hayotiga gʻalati va qattiqqoʻl oʻqituvchi Debraj Sahay kirib kelgach, hamma narsa oʻzgaradi. Debraj unga soʻzlarni, his-tuygʻularni va dunyoni anglashni oʻrgatadi.

Filmning ikkinchi yarmida rollar almashadi. Mishel ulgʻayib, muvaffaqiyatlarga erishayotgan bir paytda, uning ustozi Debrajda alsgeymer kasalligi boshlanadi va u oʻz xotirasini, hatto Mishelni ham unutadi.

4. JKVD, 2008 (Fransiya)

Afsonaviy aktyor Jan-Klod Van Damm oʻzining haqiqiy hayoti va kinodagi obrazini mazax qilgan holda bosh rolni ijro etgan psixologik drama va kriminal filmdir. Ushbu film aktyorning karerasidagi eng yaxshi va kutilmagan ijrosi deb tan olingan.

Filmda Van Dammning karerasi pasayib ketgani, moddiy qiyinchiliklari va qizining vasiyligi uchun sobiq xotini bilan sudlashayotgani koʻrsatilgan. Bu voqealar oʻsha paytda aktyorning haqiqiy hayotida sodir boʻlayotgan edi.

Filmdagi mashhur 6 daqiqalik monolog (kameraga qarab gapirgan sahnasi) ssenariyda boʻlmagan. Rejissyor Van Dammga shunchaki oʻz tuygʻularini aytishni soʻragan va aktyor haqiqatdan ham giyohvandlikka berilgani, xatolari va mashhurlikning ogʻirligi haqida chin dildan gapirib bergan.

Filmning asosiy voqeasi – Van Dammning pochta/bankda garovga olinishi va jinoyatchilar bilan toʻqnashuvi sahnasi toʻqima hisoblanadi. Politsiya uni bank oʻgʻrisi deb oʻylashi ham ssenariyning bir qismidir.

Rejissyor Barid El Mexri Van Dammning real hayotidagi shaxsiy inqirozini olib, uni toʻqima kriminal voqea ichiga joylashtirgan. Bu film aktyorning oʻziga xos “tavbasi” sifatida qabul qilingan.

Syujet

Filmda Van Damm omadsizlikka uchragan, puli tugagan va qizining vasiyligi boʻyicha sudda yutqazayotgan aktyor sifatida oʻzini oʻynaydi. U ona shahri Bryusselga qaytib, pochta boʻlimiga kirganda, tasodifan bank oʻgʻrilari tomonidan garovga olinadi. Politsiya va omma esa aktyorning oʻzi bankni oʻmaryapti, deb oʻylaydi.

Film oʻziga xos sepiya (sargʻish-jigarrang) tuslarida suratga olingan boʻlib, u anʼanaviy jangari filmlardan farqli ravishda chuqur dramatizmga ega.

3. “Rango”, 2011 (AQSh)

2011 yilda chiqarilgan, anʼanaviy multfilmlardan keskin farq qiluvchi, oʻziga xos vizual uslubga ega animatsion filmdir. Bu multfilm niqobi ostidagi haqiqiy vestern (kovboylar haqidagi film). Unda klassik vestern filmlariga (masalan, Klint Istvud ishtirokidagi kinolarga) koʻplab havolalar bor.

Bosh qahramon Rangoga mashhur aktyor Jonni Depp ovoz bergan. Qizigʻi shundaki, aktyorlar faqat ovoz yozishmagan, balki maxsus sahnada harakatlar bilan rolni ijro etishgan (motion capture emas, balki emotion capture uslubida).

Multfilmni “Karib dengizi qaroqchilari” rejissyori Gor Verbinski suratga olgan. Personajlar ataylab “xunuk”, realistik va chang-toʻzon ichida tasvirlangan, bu esa choʻl muhitini juda yaxshi yetkazib beradi.

“Rango” 2012 yilda “Eng yaxshi animatsion film” nominatsiyasida Oskar mukofotini qoʻlga kiritgan.

Multfilmda “Zulmat" yoki Van Dammning dramalari kabi jiddiy falsafiy mavzular – oʻzlikni anglash va yolgʻon ustiga qurilgan qahramonlik masalalari koʻtarilgan.

Syujet

Uy buqalamuni tasodifan choʻlning oʻrtasiga tushib qoladi. U suv tanqisligidan aziyat chekayotgan “Quruqlik” (Dirt) shaharchasiga borib, oʻzini mahoratli jangchi – Rango deb tanishtiradi. Keyinchalik u shahar sherifiga aylanadi va suv oʻgʻrilarini topishga majbur boʻladi.

2. “Asosiy kod”, 2011 (Source Code, AQSh)

Rejissyor Dankan Jons tomonidan suratga olingan, vaqt va ong chegaralarini tadqiq qiluvchi mashhur ilmiy-fantastik triller. Bosh rollarda: Jeyk Jillenxoll (Kolter), Mishel Monaxan (Kristina), Vera Farmiga (Kollin Gudvin).

Film oʻz dinamikasi va kutilmagan burilishlari bilan tomoshabinni oxirigacha hayajonda ushlab turadi. 32 million dollar byudjet bilan suratga olingan film dunyo boʻylab 147 million dollardan ortiq daromad keltirgan. Koʻplab tanqidchilar uni “Vaqt halqasi” (Time loop) mavzusidagi eng yaxshi filmlardan biri deb hisoblashadi.

Syujet

Film qahramoni – harbiy uchuvchi Kolter Stivens kutilmaganda begona odamning tanasida, Chikagoga ketayotgan poyezdda oʻziga keladi. Bir necha daqiqadan soʻng poyezdda portlash sodir boʻladi. Kolter shu 8 daqiqalik vaqt oraligʻiga qaytarilaveradi.

U maxsus “Asosiy kod” deb nomlangan hukumat dasturining bir qismi ekanini biladi. Uning maqsadi – keyingi kattaroq terrorchilik hujumining oldini olish uchun poyezddagi terrorchi kim ekanini aniqlash.

Filmda insonning xotirasi va kvant fizikasi yordamida oʻtmishdagi voqealarni qayta tiklash imkoniyati haqida soʻz boradi. Kolter nafaqat jinoyatchini qidiradi, balki oʻzining aslida tirik yoki oʻlik ekanini ham tushunishga harakat qiladi.

1. “Oxir-zamon” loyihasi”, 2026 (Project Hail Mary, AQSh)

2026 yilda chiqqan, dunyo miqyosida katta shov-shuvga sabab boʻlgan ilmiy-fantastik film. U “Marslik” (The Martian) kitobi muallifi Endi Uirning shu nomli bestselleri asosida suratga olingan. Rejissyorlar: Fil Lord va Kristofer Miller. Bosh rolda Rayan Gosling.

Filmda fizika va biologiya qonunlari juda aniq va qiziqarli tarzda ishlatilgan. Inson va oʻzga sayyoralik oʻrtasidagi til topishish va ularning yaqin aloqasi filmning eng taʼsirli qismidir. Film tanqidchilar tomonidan ijobiy baholangan va 2026 yilning eng koʻp daromad keltirgan top-3 filmlari qatoriga kirgan.

Syujet

Yer yuzi global falokat yoqasida – Quyosh energiyasini “yeb bitirayotgan” nomaʼlum kosmik mikroorganizmlar tufayli harorat pasayib bormoqda. Maktab oʻqituvchisi va sobiq biolog Raylend Greys kutilmaganda kosmik kemada, hech narsani eslamagan holda uygʻonadi. U insoniyatni qutqarish uchun yuborilgan yagona omon qolgan shaxs ekanini tushunib yetadi. Missiya davomida u oʻz sayyorasini qutqarishga harakat qilayotgan boshqa bir ongli mavjudot – Rokki ismli oʻzga sayyoralik bilan uchrashadi va ular birgalikda yechim izlaydilar.