Tramp: Eron ixtiyorida 48 soat vaqt qoldi

AQSh prezidenti Donald Tramp Eronning kelishuvga erishishi yoki Hormuz boʻgʻozini ochishi uchun atigi 48 soati qolganini aytdi.

"Eronga kelishuvga erishishi yoki Hormuz boʻgʻozini ochishi uchun 10 kun berganimni eslaysizmi? Vaqt deyarli tugadi - doʻzax eshiklari ochilishiga 48 soat qoldi", deb yozgan u Truth Social sahifasida.

Shuni taʼkidlash kerakki, 2015 yilda Eron va P5+1 Eronning yadroviy dasturi boʻyicha Qoʻshma Harakat Rejasi doirasida kelishuvga erishdilar va BMT Xavfsizlik Kengashi 2231-rezolyutsiyani qabul qildi. Ushbu rezolyutsiya Eronga qarshi oldingi oltita rezolyutsiyaning toʻxtatilishiga va mamlakatning yadroviy dasturi bilan bogʻliq keng koʻlamli sanksiyalarning bekor qilinishiga olib keldi.

2018 yilda AQSh kelishuvdan chiqib, Eronga qarshi sanksiyalar joriy qildi. Eronning kelishuvda koʻzda tutilgan cheklovlarni bosqichma-bosqich toʻxtatib turishi boshqa davlatlar tomonidan turlicha munosabat bilan qabul qilindi.

Natijada, 2025 yil 28 sentabrda BMT Xavfsizlik Kengashining Eronga qarshi rezolyutsiyalari qayta tiklandi.

Xalqaro Atom Energiyasi Agentligining 2025 yil may oyidagi hisobotiga koʻra, Eronning boyitilgan uran zaxirasi jami 9247 kilogrammni tashkil etgan, shundan 60% dan ortigʻi 408 kilogramm yuqori darajada boyitilgan uran edi.

AQSh va Eron Eronning yadroviy dasturi boʻyicha ikkita alohida muzokara olib borgan boʻlsalar-da, aniq kelishuvga erishilmadi va muzokaralarga boʻlgan ikkala urinish ham qarama-qarshilik bilan yakunlandi.

Joriy yilning 28 fevral kuni AQSh va Isroil Eronga qarshi havo hujumlarini boshladilar. Bunga javoban Eron oʻsha kuni Isroil va mintaqadagi AQSh harbiy inshootlariga raketalar va dronlar bilan hujum qildi. Qarama-qarshilik keyinchalik Yaqin Sharqdagi turli mamlakatlarni qamrab oldi. Mojaro natijasida mintaqaning energetika infratuzilmasi va dengiz transporti tizimlari jiddiy xavf ostida qoldi.

Hormuz boʻgʻozi atrofidagi xavfsizlik keskinligi global neft narxlarining keskin koʻtarilishiga olib keldi.