Jahon banki Oʻzbekistonga 10,6 million dollarlik grant ajratadi

Jahon banki Oʻzbekistonga eskirgan gaz transporti infratuzilmasidagi kamchiliklarni toʻgʻrilash va uy xoʻjaliklari va sanoat korxonalari uchun tabiiy gazni tejash maqsadida 10,6 million dollarlik grantni maʼqulladi.

Loyiha energiya xavfsizligini yaxshilash, davlat daromadlarini oshirish va qoʻshimcha ish oʻrinlarini yaratishga yordam berishi kutilmoqda.

Mamlakatning gaz transporti infratuzilmasi texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlashga yetarli mablagʻ sarflanmaganligi sababli sezilarli darajada yomonlashdi. Bu gaz oqishiga va unga bogʻliq moliyaviy yoʻqotishlarga olib keladi. Kerakli ishlar bajarilmasa, 2030 yilga kelib gazning umumiy yoʻqotishlari 1,75 milliard kubometrga yetishi mumkin, bu taxminan 228 million dollarlik daromadning yoʻqolishiga teng deb taxmin qilinmoqda.

Jahon bankining Markaziy Osiyo boʻyicha mintaqaviy direktori Naji Benxasin gaz transporti tizimining samaradorligini oshirish yoqilgʻi yoʻqotishlarini kamaytirishi va uy xoʻjaliklari va biznesni yanada arzonroq energiya bilan taʼminlashini taʼkidladi. Uning qoʻshimcha qilishicha, gaz oqishini kamaytirish qoʻshimcha resurslarni tejashga va sezilarli iqtisodiy foyda keltiradi.

"Oʻzbekistonda gaz oqishini bartaraf etish mexanizmini yaratish" loyihasi Jahon bankining Global yondirish va metanni kamaytirish (GFMR) trast fondining grant mablagʻlari bilan amalga oshiriladi. Bu davlat kompaniyasi "Oʻztransgaz" AJ tomonidan boshqariladigan gaz uzatish tarmoqlarida oqishlarni aniqlash va bartaraf etishning tizimli mexanizmlarini joriy etishga qaratilgan.

Ushbu tashabbus 2029 yilga kelib taʼmirlash ishlari orqali yiliga taxminan 47 500 metrik tonna gaz oqishining oldini olishga qaratilgan. Tejalgan gaz isteʼmolchilar va biznesga taqsimlanadi va kamaytirilgan yoʻqotishlar yiliga taxminan 18 million dollar tejashga olib keladi. Ushbu mablagʻlarning katta qismi oqishlarni aniqlash va bartaraf etish boʻyicha uzoq muddatli chora-tadbirlarni amalga oshirishga sarflanadi, bu esa gaz uzatish tizimining yanada ishonchli va samarali ishlashini taʼminlashi kerak.

GFMR Trast Jamgʻarmasi Dasturi menejeri Zubin Bamji gaz infratuzilmasidagi oqishlarni bartaraf etish nisbatan oddiy vazifa boʻlib, katta foyda keltirishini taʼkidladi. Uning taʼkidlashicha, loyiha davlat daromadlarini oshiradi, energiya xavfsizligini mustahkamlaydi, yangi ish oʻrinlarini yaratadi, gaz tarmoqlarining samaradorligini oshiradi va zararli chiqindilarni kamaytiradi.

Grant mablagʻlari uzoq muddatli gaz yoʻqotishlarini kamaytirish choralarini moliyalashtirish uchun ishlatiladi. Ushbu chora-tadbirlar Oʻzbekiston Iqtisodiyot va Moliya vazirligi qoshidagi maxsus jamgʻarma orqali amalga oshiriladi. Jamgʻarma loyiha orqali tejalgan gaz sotishdan tushgan mablagʻlar hisobidan toʻldirilishi va "Oʻztransgaz" AJ infratuzilmasida nosozliklarni taʼmirlash ishlarini davom ettirish uchun ishlatilishi kutilmoqda.

Bundan tashqari, loyiha zamonaviy uskunalar sotib olishni va kompaniya xodimlarini nosozliklarni aniqlash va taʼmirlash samaradorligini oshirish uchun oʻqitishni oʻz ichiga oladi. "Oʻztransgaz" AJga tabiiy gazning asosiy komponenti boʻlgan metan chiqindilarini hisobot qilish va oʻlchash boʻyicha xalqaro standartlarni joriy etishda ham yordam koʻrsatiladi.