Telegram bloklanishi Rossiya armiyasini falajladi(mi)?

Rossiyada Telegramning sekinlashishi urush tarafdori bloggerlar va Z-tipdagi urush muxbirlarining keskin munosabatiga sabab boʻldi. Kreml armiyaning messenjerga bogʻliqligini rad etadi. Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi fonida mutaxassislar bu chorani qanday izohlaydilar?

Rossiyada Telegramning sekinlashishi va bloklanishi mumkinligi Z-tipdagi bloggerlar, urush muxbirlari, mintaqaviy amaldorlar va Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushini qoʻllab-quvvatlovchi Rossiya harbiylarining oʻzlari tomonidan keskin tanqidga uchradi.

Ularning taʼkidlashicha, messenjer front chiziqlarida aloqa, qoʻmondonlik va logistika, shuningdek, Ukrainaga qarshi axborot urushi uchun asosiy vositaga aylangan.

Biroq, Kreml Telegramni cheklash Rossiya harbiy aloqalariga taʼsir qilmaydi yoki Ukrainaga qarshi urush paytida ularning muvofiqlashtirilishiga xalaqit bermaydi, deb hisoblaydi. Rossiya prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskovning soʻzlariga koʻra, u uchun "front chizigʻidagi aloqa Telegram yoki boshqa biron bir messenjer orqali taʼminlanishini" tasavvur qilish qiyin.

Tahlilchilarning fikricha, Rossiya rasmiylarining asl maqsadi Youtube va WhatsAppʼda boʻlgani kabi Telegramni bosqichma-bosqich siqib chiqarish uchun sharoit yaratish va rossiyalik foydalanuvchilarni davlat nazoratidagi messenjerlarga, asosan Max va VKʼga koʻchirishdir.

10 fevral kuni Roskomnadzor messenjerni ataylab sekinlashtirish rejalarini rasman tasdiqladi.

Rasman ravishda Rossiyada tegishli tizimlar va uskunalar bilan jihozlangan signal qoʻshinlari va xavfsiz aloqa kanallari mavjud. Biroq, harbiy ekspert Yan Matveyev DW bilan suhbatda taʼkidlaganidek, Rossiya rasmiylari bu sohani isloh qila olmadilar:

"Rossiya aloqa kuchlari asosan eskirganligicha qolmoqda. Islohotlar va yangi aloqa tizimlariga oʻtish korrupsiya tufayli doimiy ravishda toʻsqinlik qilib kelinmoqda".

Telegram Rossiyaning Ukrainaga qarshi keng koʻlamli urushi paytida samarali ravishda aloqaning asosiy manbaiga aylandi. Z-bloggerlar va urush muxbirlarining maʼlumotlariga koʻra, messenjer ichida jangovar missiyalar uchun yopiq chatlar yaratilmoqda. DW manbalaridan biri, frontdagi Rossiya aloqalari bilan tanish boʻlgan holda, Telegram asosiy aloqa vositasi ekanligini tasdiqladi: "xizmat va jangovar vazifalarni aniqlashtirish", shuningdek, "uy bilan aloqa qilish".

Uning qoʻshimcha qilishicha, armiya radiolardan foydalanishda davom etmoqda: "Ammo ular hamma joyda ham ishlamaydi".

Urush tarafdori boʻlgan Rossiya Telegram kanali "Arxangel Spetsnaz"dagi nashrlar koʻrsatganidek, frontdagi zarbalarni boshqarish uchun asosiy vosita boʻlib qolmoqda. Telegram nishonni aniqlashdan zarba berishgacha maʼlumotni 1-2 daqiqagacha uzatish imkonini beradi.

Busiz maʼlumotlar uzatish zanjiri bir necha soatgacha choʻzilib, razvedka maʼlumotlarini foydasiz qiladi, deb taʼkidlaydi ushbu kanaldagi Z-bloger.

Yana bir Rossiyaning urush tarafdori boʻlgan Telegram kanali, "Men qanday qilib urushga bordim. Platon Mamatov", Telegramning front chiziqlarida qoʻllanilishiga oid ikkita misol keltirdi: bitta jangovar topshiriqda hujumni muvofiqlashtirish atigi 20 daqiqa vaqt oldi:

"Biz nishonga qanday yaqinlashishni, shoxlar qayerda, toʻrlar qayerda, piyoda askarlar havoni qoʻriqlayotganini aniqladik."

Boshqa bir holatda, Ukraina zirhli guruhining yutugʻi haqidagi maʼlumot jonli video orqali uzatildi. "Kim harakatlanmoqda, ular qayerda toʻxtashmoqda, nima qilishyapti, bizning kiruvchi havo hujumlarimiz qayerda", deb taʼkidlaydi kanal muallifi.

Messenger shuningdek, boʻlinmalar oʻrtasidagi operatsion aloqa uchun asosiy platforma boʻlib qolmoqda.

Xuddi shu Z-bloger Platon Mamatovning yozishicha, dron operatorlari, skautlar va artilleriyachilar koʻpincha bir xil "maxfiy suhbat"ni baham koʻrishadi. Razvedka, nishon koordinatalari, dushman harakati haqidagi maʼlumotlar, oʻt ochishni qoʻllab-quvvatlash soʻrovlari va dron operatsiyalari ushbu suhbatlar orqali uzatiladi.

Telegram nafaqat jangovar qoʻmondonlik va nazorat uchun, balki tibbiyot xodimlari, evakuatsiya guruhlari va tez yordam mashinalarini muvofiqlashtirish uchun ham keng qoʻllaniladi, deydi boshqa Z-kanallar. Urush tarafdori bloggerlarning fikriga koʻra, favqulodda qoʻngʻiroqlar, yaradorlar haqidagi maʼlumotlar, evakuatsiya yoʻllari va tibbiy hujjatlar Telegram orqali uzatiladi.

Bir muallifning yozishicha, front chizigʻidagi yaradorlarni evakuatsiya qilish vzvodi deyarli butunlay Telegramga bogʻliq va uning sekinlashishi uning ishini falaj qiladi.

Z-bloggerlarning fikriga koʻra, toʻliq blokirovka xayriyalarni 70-80% ga kamaytirishi mumkin. Ular boʻlinmalarning texnik jihozlarining katta qismi markazlashtirilgan mablagʻlar emas, balki koʻngillilar xayriyalari orqali sotib olinishini taʼkidlaydilar.