Alkogol va tamaki mahsulotlarini naqd pulga sotib olish taqiqlanadi

Oʻzbekistonda alkogol va tamaki mahsulotlarini naqd pulga sotib olish taqiqlanadi.

Rasmiylar bu chorani yashirin iqtisodiyotga qarshi kurash, soliq nazoratini kuchaytirish va soxta mahsulotlar aylanmasini qisqartirishga qaratilgan muhim islohot sifatida baholamoqda.

Davlat soliq qoʻmitasi fuqarolarni chakana savdo qoidalaridagi katta oʻzgarishlar haqida rasman ogohlantirdi.

Qabul qilingan qarorga koʻra, 2026 yil 1 apreldan boshlab butun mamlakat hududida alkogolli va tamaki mahsulotlarini sotish faqat naqd pulsiz hisob-kitob shakliga oʻtkaziladi.

Idora vakillari taʼkidlaganidek, ushbu toifadagi tovarlar uchun hisob-kitoblar bank kartalari, mobil toʻlov ilovalari yoki QR-kodlarni skanerlash orqali amalga oshiriladi.

Rasmiy manbalar jarayonni tezroq va zamonaviyroq qilish niyatini taʼkidlasa-da, ekspert jamoasi davlat ushbu fiskal vosita yordamida hal qilmoqchi boʻlgan bir qator asosiy vazifalarni ajratib koʻrsatmoqda.

Yangilikning asosiy yoʻnalishi yashirin iqtisodiyot sektoriga qarshi kurashdir. Alkogol va tamaki bozorlari anʼanaviy ravishda hisobga olinmagan mahsulotlar aylanmasi yuqori boʻlishi va soliqdan qochish sxemalari bilan ajralib turadi.

Majburiy naqd pulsiz hisob-kitob har bir tranzaksiya uchun shaffof iz qoldiradi va “kulrang” bozorlar faoliyatini sezilarli darajada qiyinlashtirishi kerak.

Bundan tashqari, elektron toʻlovlarga oʻtish maʼlumotlarni soliq monitoring tizimiga avtomatik ravishda integratsiya qilishni taʼminlaydi. Bu davlat organlariga real vaqt rejimida aksiz soligʻi toʻlanishini nazorat qilish va tovar partiyalarining harakatini kuzatish imkonini beradi.

Tashabbuskorlarning rejasiga koʻra, bunday shaffoflik chakana sotuvchilar ham, distribyutorlik boʻgʻinlari ham tomonidan manipulyatsiyalarni minimallashtirishi lozim.

Isteʼmolchilar xavfsizligi masalasi ham ushbu islohotda markaziy oʻrin tutadi. Har bir xaridni bank tizimlari orqali roʻyxatdan oʻtkazish tovarning kelib chiqishini tasdiqlash imkonini beradi, bu esa soxta mahsulotlar tarqalish xavfi saqlanib qolayotgan sharoitda juda muhimdir.

Shu bilan birga, yangi qoidalar savdo nuqtalarini qatʼiy kassa intizomini saqlashga majbur qiladi va kassadan tashqarida sotish amaliyotini yoʻq qiladi.

Shunga qaramay, aholisi va tadbirkorlar orasida ushbu choralar samaradorligi boʻyicha bahs-munozaralar davom etmoqda. Noqonuniy faoliyat bilan shugʻullanuvchi subʼektlar yangi talablarni eʼtiborsiz qoldirishi mumkin, qonunga rioya qiluvchi fuqarolar esa raqamli toʻlov vositalariga ega boʻlmagan hollarda maʼlum noqulayliklarga duch kelishi mumkin, degan fikr mavjud.

Tahlilchilarning qarashicha, tashabbus muvaffaqiyati huquq-tartibot idoralari tomonidan nazoratning qattiqligi va uzoq hududlardagi infratuzilma tayyorligiga bevosita bogʻliq boʻladi.