Kanada Xitoy elektromobillariga bojni keskin kamaytiradi

Tramp tahdidlari fonida Kanada Xitoy bilan hamkorlikni kuchaytirmoqda.

Bosh vazir Mark Karni Xitoyga rasmiy tashrifi chogʻida savdo toʻsiqlarini kamaytirish boʻyicha dastlabki bitimga erishilganini eʼlon qildi. Kelishuv elektromobillar importi va kanola mahsulotlariga qoʻyilgan yuqori bojlarni yumshatishni nazarda tutadi.

2017 yildan beri Kanadadan Xitoyga tashrif buyurgan ilk bosh vazir boʻlgan Karni bir necha oylik diplomatik saʼy-harakatlardan soʻng AQShdan keyin mamlakatining ikkinchi yirik savdo hamkori bilan aloqalarni tiklashga intildi.

Karni Xitoy yetakchilari, jumladan yetakchi Si Szinpin bilan boʻlib oʻtgan muzokaralardan soʻng maʼlum qilishicha, Kanada dastlab eng qulay shartlar asosida 6,1 foizlik boj stavkasi bilan 49 mingtagacha Xitoyda ishlab chiqarilgan elektromobillarni import qilishga ruxsat beradi. U bu kelishuv qaysi muddatga moʻljallanganini aniqlashtirmadi.

“Bu soʻnggi savdo kelishmovchiliklaridan oldingi darajalarga qaytishdir, biroq kanadaliklar uchun ancha koʻp imkoniyatlar vaʼda qiladigan bitim doirasida”, — dedi u Pekinda jurnalistlarga.

Taqqoslash uchun, sobiq bosh vazir Jastin Tryudo hukumati 2024 yilda AQShGA oʻxshash choralar ortidan Xitoy elektromobillariga 100 foizlik boj joriy qilgan edi. 2023 yilda Xitoy Kanadaga 41 678 ta elektromobil eksport qilgan.

Tryudo ushbu bojlarni Xitoy ishlab chiqaruvchilarining davlat subsidiyalari tufayli global bozorda adolatsiz ustunlikka ega ekani va bu holat mahalliy sanoatga tahdid solayotgani bilan izohlagan edi.

“Kanada oʻzining raqobatbardosh elektromobil sektorini barpo etishi uchun innovatsion hamkorlardan oʻrganishi, ularning taʼminot zanjirlariga kirishi va ichki talabni oshirishi kerak” — dedi Karni.

Xitoy bilan toza energiyani saqlash va ishlab chiqarish sohalarida hamkorlik kuchayishini, bu esa yangi investitsiyalarni jalb etishini taʼkidladi.

Karni elektromobillar boʻyicha kelishuv Xitoyning Kanada avtomobil sanoatiga salmoqli investitsiyalar kiritishiga, mamlakatda yaxshi ish oʻrinlari yaratilishiga va Kanadaning uglerod neytralligi maqsadlariga tezroq erishishiga xizmat qilishini kutayotganini aytdi.

Oʻtgan yil mart oyida Tryudo joriy etgan boj tariflariga javoban Xitoy 2,6 milliard dollardan ortiq qiymatdagi Kanada qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlariga, jumladan kanola yogʻi va shrotiga bojlar kiritdi. Avgust oyida esa kanola urugʻiga ham tariflar joriy etildi.

Bu 2025 yilda Xitoyning Kanadadan importini 10,4 foizga qisqarishiga olib keldi.

Yangi kelishuvga koʻra, Karni aytishicha, Xitoy 1 martga qadar kanola urugʻiga qoʻyilgan bojlarni taxminan 15 foizgacha tushirishini kutmoqda.

Bu oʻzgarish hozirgi 84 foizlik umumiy tarif darajasidan keskin pasayishni anglatishini maʼlum qildi va Xitoy Kanada uchun 4 milliard dollarlik kanola urugʻi bozori ekanini qoʻshimcha qildi.