TIV rahbari: Eron urushga tayyor

Eron urushga tayyor, biroq muzokaralarga ham ochiq. Bu haqda mamlakat tashqi ishlar vaziri maʼlum qildi.

Eron tomoni AQSh prezidenti Donald Tramp hukumatga qarshi namoyishlarga nisbatan tobora qonli tus olayotgan bosimni toʻxtatish uchun Qoʻshma Shtatlar aralashishi mumkinligi haqida ogohlantirgach, mojaro ehtimoliga tayyor ekanini, shu bilan birga muzokaralarga ham ochiqligini bildirdi.

“Biz urushni istamaymiz, ammo urushga tayyormiz — hatto avvalgi urushga qaraganda ham yaxshiroq tayyormiz”, — dedi tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi Tehronda xorijiy elchilar konferensiyasida. “Biz muzokaralarga ham tayyormiz, biroq adolatli, teng huquqlar va oʻzaro hurmatga asoslangan muzokaralarga”, — deya qoʻshimcha qildi u.

“Buyuk Eron xalqi oʻz dushmanlariga oʻzini, qatʼiyatini va kimligini namoyon etdi”, — dedi Eronning oliy rahbari Oyatulloh Ali Xomanai davlat OAVlarida bergan bayonotida.

Soʻnggi paytlarda hukumatga qarshi namoyishlar kuchayib borar ekan, Eronning yuqori martabali amaldorlari buning ortida AQSh va Isroil turganini, ular namoyishchilarni qoʻllab-quvvatlayotganini aytib kelmoqda.

"Tasnim" yarim rasmiy axborot agentligi xabariga koʻra, 12 yanvar kuni Eron tashqi ishlar vazirligi Buyuk Britaniya, Germaniya, Italiya va Fransiya elchilarini chaqirib olgan. Elchilarga tartibsizliklar ishtirokchilarining zoʻravonligi aks etgan videoyozuvlar namoyish etilgan va Tehron namoyishchilarni qoʻllab-quvvatlovchi rasmiy bayonotlarni qaytarib olishni talab qilgan.

12 yanvar Eron rasmiylarining ohangi bir tomondan qatʼiy, boshqa tomondan diplomatiyaga ochiq ekani Tramp hukumatning keng koʻlamli namoyishlarni bostirishiga chek qoʻyish uchun harbiy choralar koʻrishi mumkinligi bilan tahdid qilganidan soʻng yangradi.

Soʻnggi haftalarda Eron iqtisodiy qiyinchiliklar sabab boshlangan, keyinchalik mamlakatdagi avtoritar diniy hokimiyatga jiddiy chaqiriqqa aylangan namoyishlar girdobida qoldi.

11 yanvar holatiga koʻra, inson huquqlari kuzatuvchilarining maʼlumotlariga qaraganda, dekabr oxirida boshlangan norozilik namoyishlaridan beri qariyb 544 kishi halok boʻlgan. Boshqa huquqni himoya qiluvchi guruhlar qurbonlar sonini bundan ancha yuqori deb baholamoqda.

Qurbonlar soni va namoyishlar miqyosini aniqlash qiyin boʻlib kelmoqda, chunki Eron rasmiylari mamlakat ichida ham, tashqarisida ham axborot tarqalishiga keskin cheklovlar joriy qilgan, jumladan internetni oʻchirib qoʻygan.

Bir nechta masaladan xabardor AQSh rasmiylariga koʻra, soʻnggi kunlarda Tramp Eron boʻyicha yangi harbiy zarba variantlari yuzasidan maʼlumot olgan, biroq yakuniy qaror qabul qilmagan.

“Biz buni juda jiddiy koʻrib chiqyapmiz, harbiylar ham koʻrib chiqyapti va biz juda kuchli variantlarni muhokama qilyapmiz” dedi Tramp Air Force One bortida jurnalistlarga, tafsilotlarni ochiqlamasdan. U yana qoʻshimcha qildi: “Menga har soatda hisobot berilmoqda va biz qaror qabul qilamiz”.

Keyinroq Tramp Eron yetakchilari unga qoʻngʻiroq qilib, muzokara oʻtkazishni istashganini aytdi. U bu borada ham qoʻshimcha maʼlumot bermadi.

Eron 11 yanvar kuni Aroqchi va Trampning Yaqin Sharq boʻyicha maxsus vakili Stiv Uitkoff oʻrtasida aloqa kanallari ochiq ekanini maʼlum qildi.

“Eron hech qachon muzokara stolini tark etmagan, ammo bir tomonlama muzokaralarda qatnashmaydi”, — dedi tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Ismoil Bagʻoiy matbuot anjumanida.