Karimovning oʻlimi, insoniyat tarixidagi eng dahshatli urush yakuni

Oʻzbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimov xotirasi kuni.

Ikkinchi jahon urushi tugagan kun. Ikkinchi Jahon urushi (1939 yil 1 sentabr - 1945 yil 2 sentabr) – insoniyat tarixidagi eng yirik qurolli toʻqnashuvga aylangan ikkita jahon harbiy-siyosiy koalitsiyasining urushi. Bu urushda oʻsha davrda mavjud boʻlgan 74 ta davlatdan 62 tasi (dunyo aholisining 80%) qatnashgan. Janglar Yevrosiyo va Afrika hududida va barcha okeanlar suvlarida boʻlib oʻtdi. Bu yadro qurolidan foydalanilgan yagona mojaro. Urush natijasida 70 milliondan ortiq odam halok boʻldi, ularning aksariyati tinch aholi edi. Urush natijasida hududiy oʻzgarishlar va reparatsiyalar bilan bir qatorda jahon tarixida birinchi marta tajovuzkor va urush boshlanishining aybdorlari deb tan olingan davlatlarning sobiq rahbariyatini qoralash uchun xalqaro tribunal tuzildi. kelajakda majburiy kuchga ega boʻlgan xalqaro huquqning yangi yaratilgan moddalari. Urushni boshlashda tan olingan asosiy aybdorlar osilgan, qolganlari turli muddatlarga qamoq jazosiga hukm qilingan. Yevropada (iloji boʻlsa, butun dunyoda) mustahkam tinchlikni taʼminlash uchun yangi tashkilot – Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) tuzildi, Millatlar Ligasining oʻzini oqlamagan faoliyati toʻxtatildi.

Voqealar.

1789 yil — AQSh Gʻaznachilik departamenti tashkil topdi.

1920 yil – Buxoroga bostirib kelgan qizil qoʻshinlar ertalab amir poytaxti himoyachilarining soʻnggi tayanchi – Ark qoʻrgʻonini egalladi. Shunda yogʻochli qurilishlarning hammasini yoʻq qilgan katta yongʻin boshlanib, yertoʻlada saqlanayotgan miltiq dori – porox portlab ketishiga sal qoldi. Buxoroda amirlik tuzumi agʻdarib tashlandi. Qadimiy Buxoro oʻt va xarobalar ichida qoldi. Buxoroliklar bu kunlarni “kichik qiyomat” deb atashgan.

1945 yil – Vetnam Demokratik Respublikasi eʼlon qilindi.

1949 yil – Yugoslaviya SSSR bilan dengiz va havo shartnomalarini buzdi.

1958 yil – Xitoy televideniyesi birinchi marta efirga chiqdi.

1969 yil – "Internetning tugʻilgan kunlaridan" biridir. Kaliforniya universiteti laboratoriyasida qoʻshni kompyuterlar oʻrtasida maʼlumotlarning birinchi muvaffaqiyatli uzatilishi boʻlib oʻtdi.

1971 yil – Birlashgan Arab Respublikasi Misr va Suriyaga boʻlindi.

1991 yil – Togʻli Qorabogʻ Respublikasi Ozarbayjondan toʻliq mustaqilligini eʼlon qildi.

• Qoʻshma Shtatlar Boltiqboʻyi respublikalari – Latviya, Litva va Estoniya mustaqilligini tan oldi.

1993 yil – Oʻzbekiston 2000 yilgacha kirill alifbosini lotin alifbosiga almashtirishni eʼlon qildi. Oʻzbekiston Respublikasining “Lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini joriy etish toʻgʻrisida” qonuni qabul qilindi.

• Oʻzbekiston Respublikasining “Mahalliy davlat hokimiyati toʻgʻrisida” qonuni qabul qilindi.

1994 yil – oʻquv yurtlari tizimini takomillashtirish, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi organlari va boʻlinmalari uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlashning kompleks tizimini tashkil etish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Akademiyasi tashkil etildi.

1995 yil – Toshkentdagi “Paxtakor” stadionida Birinchi Markaziy Osiyo oʻyinlarining tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Marosimda dorboz Tohir Toshkenboyev qatnashib, sport tarixida birinchi marta olimpiya mashʼalini dor ustidan olib oʻtdi. Dorbozning bu jasoratiga yuksak baho berib, Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi Prezidenti Xuan Antonio Samaranch Tohir Toshkenboyevga oʻzining maxsus sovgʻasi va Faxriy Yorligʻini topshirdi.

2008 yil – Google Chrome brauzerining birinchi ommaviy beta-versiyasi chiqarildi.

2016 yil – Oʻzbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Islom Karimov ogʻir xastalik tufayli vafot etdi. 2017 yildan buyon 2 sentabr Oʻzbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimov xotirasi kuni sifatida oʻtkaziladi.

2017 yil – Samarqandda Islom Karimov haykali ochildi.

• Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Fargʻona viloyatining Margʻilon, Qoʻqon shaharlari va Rishton tumanida hunarmandchilikni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi.

2018 yil – Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasida kripto-birjalar faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi.

2019 yil – Oʻzbekiston Respublikasining “Xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonlikdan himoya qilish toʻgʻrisida”, “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari toʻgʻrisida” qonunlari qabul qilindi.

Tavalludlar.

1897 yil – matematik olim, pedagog, jamoat arbobi, akademik Toshmuhammad Qori-Niyoziy tavallud topdi. U 1931–1933 yillarda Oʻrta Osiyo universiteti (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) rektori sifatida faoliyat olib borgan. Bir qancha rahbarlik lavozimlarida ishlagan. Toshmuhammad Qori-Niyoziy 1943–1947 yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining birinchi prezidenti boʻlgan. U Elementar va oliy matematika boʻyicha oʻzbek tilidagi birinchi darsliklar muallifi. 2002 yilda Oʻzbekiston Respublikasining “Buyuk xizmatlari uchun” ordeni bilan mukofotlangan.

1921 yil – Oʻzbekiston xalq shoiri, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi Shukrullo tavallud topdi. U lirik sheʼrlarida sevgi va vafo, mehr va oqibat singari insoniy qadriyatlarni ulugʻlab, kitobxonda yalqovlik, loqaydlik, kalondimogʻlik, hasadgoʻylik, gʻarazgoʻylik kabi illatlarga nisbatan nafrat tuygʻusini uygʻotishga intilgan. Uning asarlari rus, arab, turk, ozarbayjon, qoraqalpoq, qozoq, qirgʻiz tillarida nashr etilgan. Shukrullo 1994 yilda Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati boʻlgan, shu yili “Doʻstlik” va 1999 yilda “El-yurt hurmati” ordenlari bilan mukofotlangan.

1950 yil – oʻzbek davlat arbobi, Toshkent shahridan Oliy Majlis senatori Rustam Kalonov;

1976 yil – oʻzbek qoʻshiqchisi va kinoaktyori Abdulla Qurbonov;

1985 yil – oʻzbek diplomati va iqtisodchisi, 2022-yildan Oʻzbekistonning Birlashgan Arab Amirliklaridagi elchisi Abdulaziz Aqqulov tavallud topgan.